Açıklama  

“Arap dilinde başlangiçta “kissa” ve “rivayet” olarak düşünülen, sonralari eglendirmek maksadi ile “taklid” manasinda kullanilan “hikaye” deyimi, gerçek veya hayali birtakim vak‘alarin, maceralarin hususi bir üslupla, sözle nakil ve tekrari demektir. Bu tarif, az bir farkla bugün anladigimiz “halk” ve “modern” hikaye türü için de kabul edilebilir.”37

Alucra yöresinde de bu bağlamda hikayeler mevcut olup, bir örneği aşağıdadır.

AŞIKLAR

İki aşuh varmış, birbirlerini çoh sevimişler.Ama kimse bilmezmiş.

Birgün āşuhlarin ķöyünün suları gurumuş. Bi bilge adama sebebini sormuşlar. Acaba niye gurudu diye. O da:”Ķöyüzde iki āşuh var. Birbirlerine gavuşamaduhlari üçün.”demiş. Ķöylüler:” Onları kim olduğunu nasıl bilecüüg.”demiş. Bilge adam: “Ķöydeki bütün ışıhları söndürün, iki gişi dolaşsın kimlerin ışī yanî bulsunlar.”demis.

Ķöyün bir başindaki evde, bahmişlar işî yanî. Evde bir giz namaz gilîmiş. Ķöyün öbür başinda bir evde daha işih yanîmiş. Orda da bir ōlan ?uran ohimiş. Bilge adama söylemişler. “Onlar birbirlerine āşuh.” demiş adam. Ķöyün böyü?leri toplanmış iki āşu gavuşdurnuşlar.

İlk gece olan gızın dizinde yatarken gapıyı biri çalmış, içeri girmiş. Gıza demiş ki: “Onu bırah beniminen evlen.” Bu adam zengün bi adammış. Gız, “Bunu ne yapacağız.” demiş olandan üçün. Adam “ Al gılıcı kes başını.” demiş. Gız da kesmiş.

Bu olaydan sonra ķöyün böyüü, “Ķöydeki bütün ?adınların başı kesileceg.” demiş.

Āşuhlari bulan çocuh üç günlüg evliymiş, ona demişler ki; önce senin evinden başlanacah. Çocūn babası felçmiş. Evde yatîmiş. Çocuh gelmiş, evde düşünîken babası demiş ki; “Senin bir derdin var, bā niye söylemîsin?” Ōlan, “Söylesem derdime çare mi bulacahsin baba?” demis. Babasi, “Belki bulurum söyle ōlum.” demiş. Ōlan da olayı anlatmış. Babası, “Ķöyün büyüğünün yanına götür beni.” demiş.

Ķöyün büyüğünün yanına gėtmişler. Adam, “Sāna bir kıssa anlatîm, ondan sōna kes ?adınların gafasını.” demiş ķöy böyüğüne. Anlatmîya başlamış:

“Bir gece evde yatarken biri geldi bārdı. Bā, “ Ali bey gel ?apî aç.” diye.G apî açdim ki atin üsdünde bir delüganli. Bā, “Atını silahını al, peşime gel.” dedi. Bu neyin nesi diye gorhdum, ama yine de dedüünü yapdım. Bi dāya vurduh. Uzun bir yolu ėddü?. İçime bi gorhu düşdü. Bu beni öldüreceg herhalın, önce ben onu öldürîm diye üşündüm. Sōna ?ılıcı sırtına vurdum. Delüganlı, “Bana şaha yapma benim adım pehlüvan.” dedi. Dāyın başında bi dāyın başına çıhduh. Orda bir mezarlıh vardı. Bana, “ Bunun yanına bi mezar daha gaz. Ben şimdi gidecēm. Ben sana üç defa islih çalacām, dördüncüsünü duymazsan burdan ?aç gėt.” dedi. Delü?anlı gėddi. Bir süre sōna ıslıh çalmiya başladı. Dördüncü ıslī da duyunca ?açmadim. Biraz sōna yanıma geldi ki elinde bi dev gafası var. “Bu ne?” dedim. Delüganlı, “İşde bunun üçün çārdım seni. Bu dev benim nişanlımı öldürdü. Ben seni gorhmiyan bi adam diye duydum. Yanıma bā yardımcı olasın diye çārdım. Ama bahdım ki sen de gorhdun. Yine ben kendüm öldürdüm devi.” dedi. Sōna üzerindeki ?ıyāfeti çihardi. Meger delüganli bi gizmiz. Giz, “Yedi yildir bu devi öldürmîye çalisîrim. Simdi nisanlimin intikamini aldim.” dedi. Ben, “Peki bu mezara kimi goyacahsin?” dedim. Giz, “Ben gendümü öldürecēm, beni mezara ?oyîb üsdümü gapadacahsin. Öbür mezar nisanlimin mezari. Sōna benim herşeyimi alîb gidebülüsün.” dedi. Giz gendünü öldürdü. Onu gömdüm ve ķöye döndüm.”

Adam hikayesini bütürdü?den sōna ķöyün böyüüne, “Gördüüz gibi, bi ?adın gocasını öldürî, diğeri nişanlısının intikamını almadan ölmî. Her gadın bi dēlmiş.” dedi.

Ķöyün böyüü adama hah vermiş. Ķöydeki ?adınları öldürmėgden vaz geçmis. (14)