Alucra.com Memleketimin Sesi

Maniler

Özellikleri

Maniler...

:	28
Oylama:	Oy yok
:	11.Ekim.2007
Sahibi:	yasintoprak

Açıklama "Anonim Halk Edebiyatı mahsullerinin en yaygını olanlarından biride manidir. Düğünlarde, kadın topluluklarında, iş yerlerinde, tarlalarda ve benzeri yerlerde söylenen maniler,umumiyetle hece vezninin 7’li veya 8'lisi ile meydana getirilen rakamlar 4 mısralık manzumelerdir. Manilerde birinci,ikinci ve dördüncü mısralar kafiyelenir: (aaba).Her türlü hayat hadiseleri arasında; aşk, gurbet, kıskançlık, hasret, kırgınlık, tabiat ve benzeri temleri işleyen manilerde ilk iki mısra bir bakıma duygu, düşünce ve hayalin girişini teşkil eder. Dinleyenin veya okuyanın dikkat ve ilgisini çekmeye yarayan bu iki mısradan sonra üçüncü ve hususiyle dördüncü mısra asıl konuyu vermeye çalışır."³¹^{"Bir yörede tarihi anane ve adetlerin tesiri ile bir ihtiyaç halinde meydana gelen içli birer hatıra kaynağıdır. Asırlar süren eski hayatın ölmez yadigarı olan mani ve horyatlar mahalli deyim ve atasözlerinin de en güzellerini içinde barındırırlar."32}^{Halkımız arasında mani, hiç süphesiz ençok işlenen türdür. Alucra'da da, özellikle yakın zamanımıza kadar kah düğünlerde, kah tarlalarda en fazla sevilen ve söylenen edebi tür olma vasfını sürdürmüştür. Şimdi, Alucra yöresinde bazı sınıflamalara tabi tutarak verdiğimiz manileri görelim:}^{2.9.1. Aşk Ve Sevda Manileri}^{Arpa biçdim desdem var,}^{Örtü serdim hasdam var.}^{Ġarlı dālar ardında,}^{Çubuh boylu yosmam var.(33)}^{* * *}^{Arpa eġdim çöllere,}^{Yoldurmadım ėllere.}^{Köy iēinden yar sevdim,}^{Bildürmedim ėllere.}^{* * *}^{Asarcuğun düzleri,}^{Sür de gel öķüzleri.}^{Dönmüş aya benziyor,}^{Mustafa'nın ġözleri .(33)}^{* * *}^{Aşağıdan gelen yārime benzer,}^{Saēı gülen budan dalına benzer.}^{Ben o yāri nerde görsem tanurum,}^{Ēiseli dāların gülüne benzer.}^{* * *}^{Baciya kül elerim,}^{Ġümüşü ġalėylerim.}^{Eme yiğit boynūvu,}^{Elbet bir hal ėylerim.}^{Ben buralı değilim,}^{Dāların güneşiyim.}^{Nerde ġüzel varise,}^{Ben onun yoldaşıyım.}^{* * *}^{Bir ġuş uçdu ormandan,}^{Geldi geçdi harmandan.}^{Yar senin dedüġlerin,}^{Beni kesdi dermandan.}^{* * *}^{Ciġaramı yandurdum,}^{Penceriye ġondurdum.}^{Uyuyan gözlerini,}^{Öpdüm de uyandırdım.}^{* * *}^{Dādan gelür daş gibi,}^{Ġolları ataş gibi.}^{Oturmuş ġuran ohi,}^{Yanarım ataş gibi.}^{* * *}^{Dana dana dasdana,}^{Dana girdi bosdana.}^{Danî bıçahladılar,}^{Salî ġucahladılar.(34)}^{* * *}^{Entārinin hasını,}^{Ben oydum yakasına.}^{Dört ōlanın içinde,}^{Ben aldım en hasını.(35)}^{* * *}^{Evlerinin önü pınar,}^{Sohsam ġolum donar.}^{Sağ gulağım çınlıyor,}^{Acep yar beni mi arar.}^{* * *}^{Fındıh topliyan gelin,}^{Fındıh dalda ġalmasın.}^{Gel aşşa gonuşalım,}^{Ahdım sende ġalmasın.(25)}^{Ġavah senden uzun yoh,}^{Dallarında üzüm yoh.}^{Seni ġüzel dediler,}^{Benim sende ġözüm yoh.}^{* * *}^{Ġaymalardan ġayarım,}^{Yohdur benim ayarım.}^{Ben bu derdden ölürsem,}^{Ġaderime sayarım.}^{* * *}^{Ġaynanam ġara mesdi,}^{Beni ōluna kesdi.}^{Keserse varsın kessin,}^{Beni bārına basdı.(37)}^{* * *}^{Gevenin özü gibi,}^{Yanarım ķözü gibi.}^{Bir ġün aşar giderim,}^{Seher yıldığızı gibi.}^{* * *}^{Giderim ēleşme,}^{Ġara ġız mehlesine.}^{Ġara ġız gelin olmuş,}^{Giderim yaylasına.(25)}^{* * *}^{Ġül bülbüle sarılmış,}^{Ġülüm ġüle sarılmış.}^{O benim nazlı yarim,}^{Ne dedim de darılmış.}^{* * *}^{Haburanın ġülleri,}^{Ġüzeldir gelinleri,}^{Yari çirkin olanın,}^{Ġaruşturur ķülleri.}^{* * *}^{Karanfilim susuzum,}^{Ahşamdan uyhusuzum.}^{Girsem yārin ġoynuna,}^{Elim durmaz haysuzum.}^{* * *}^{Lengerēnin çengeri,}^{Cenginen aldım yāri.}^{Ėller ne dėrse dėsin,}^{Sīneme sardım yāri.}^{* * *}^{Maniyi tekerledim,}^{Üsdünü şekerledim.}^{Yārin geldiği yolu,}^{Ġülünen dikenledim.}^{Mekdub yazdım bilesin,}^{Ohuya da ġülesin.}^{Mėkdubumun aynına,}^{Durmaya da gelesin.}^{* * *}^{Otobüsde durdun mu,}^{Saatini ġurdun mu.}^{Ben sana ābi derken,}^{Sen bana vuruldun mu.}^{Peşdemalın düğümü,}^{Geridendür geriden.}^{Ġara ġözlü sevdüğüm,}^{Sensin beni eriden.}^{* * *}^{Tencereler tam takır,}^{Ġızın ġözleri çahır.}^{O çahır ġözlerine,}^{Ġurban olsun o fahır.}^{* * *}^{Yaylanın anuğunu,}^{Elimde ġurudurum.}^{Yar senin dedüğünü,}^{Ölürsem unudurum.(25)}^{* * *}^{Yėri yėri yėriden,}^{Yüreġ bağı eriden.}^{Ayah nasıl yörüsün,}^{Yar ġözlüyor geriden. ( 13-29-30 )}^{2.9.2. Gurbet Ve Ayrılık Manileri}^{Ağ ġülün dalındayım,}^{Yārin hayālindeyim.}^{Sanma beni unuddu,}^{Ben dālar ardındayım.}^{* * *}^{Arabalar aşıyor,}^{Bektaş'ı dolaşıyor.}^{Sen üzülme sevdiğim,}^{Ayrılan ġavuşuyor.}^{* * *}^{Armudu sekiz dildim,}^{Çamura düşdü sildim.}^{Yar ġıymetini bilmezdim,}^{Ayrı düşünce bildim.}^{* * *}^{Arpa biçdim az ġaldı,}^{Ġıyısında saz ġaldı.}^{Ġatlan yüreğim ġatlan,}^{Ġavuşmiya az ġaldı.}^{* * *}^{Bülbül oldum dilim yoh,}^{Manġal oldum ķülüm yoh.}^{Senden ayrıldım ayrılalı,}^{Ālamaduh ġünüm yoh.}^{* * *}^{Dam üsdünde durayım,}^{Seni kime sorayım.}^{Yolladığın mekdubu,}^{Ciğerime basayım.}^{* * *}^{Dere geliyor dere,}^{Ġumunu sere sere.}^{Dere al ġötür beni,}^{Yarimin olduğu yer.}^{* * *}^{Derelerin oylumu,}^{Büküġ ġoydun boynumu.}^{Gine ġöresim geldi,}^{İnce uzun boylumu.}^{* * *}^{Duman geliyor duman,}^{Duman bizi alacah.}^{İkimizin sevdası,}^{Ġıyāmete ġalacah.}^{* * *}^{Ġarşu dālar tepe tepe,}^{Ġarlar yāyar sere serpe.}^{Ben yārimi ġöndermişim,}^{Ġözlerinden öpe öpe.}^{* * *}^{Gėt tirenim gėt uğurlar olsun,}^{Dālar daşlar hep yolun olsun.}^{Seni, benim anama vermeyenin,}^{İki ġözü ķör olsun.(25)}^{* * *}^{Gitme yavrum yanarım,}^{Elli gününü sayarım.}^{Giderken Ali yazarım,}^{Şaşurddum yolu yavrum.}^{* * *}^{Ġülüm ġül arasında,}^{Ġül bunun neresinde.}^{Sevişdüġ ayrı düşdüġ.}^{Cahillig arasında.}^{* * *}^{Ġüneş ıbrıh ılıdma,}^{Ġönül yāri unudma.}^{Ġarlı dādan ġar gelse,}^{Yüreğimi farıdmaz(ferahlandırmaz).}^{* * *}^{Güvercin ġöğsü biyaz,}^{Ayru düşdüġ biz bu yaz.}^{Her tarafdan vaz geçdüġ,}^{Mekdubuma selam yaz.(25)}^{* * *}^{Ġüzeller düze düşdü,}^{Zülüfler yüze düşdü.}^{Ėller çift çift gezerken,}^{Ayruluh bize düşdü.}^{* * *}^{Haydi mėktub uğurlar olsun,}^{Yolun izin açuh olsun,}^{Bu mėkdubu vėrmiyenin,}^{İki ġözü ķör olsun.}^{* * *}^{İskeliye vardım,}^{Deşildi yaram.}^{Ġoymadı zalım feleġ,}^{Sılama varam.}^{* * *}^{İstanbul'un yolu dardur,}^{Meġdumun dili vardur.}^{Varın söyleyin o yāre,}^{Ucunda ölüm vardur.}^{* * *}^{Karanfilim ġül biyaz,}^{Ayru düşdüġ biz bu yaz.}^{Eğer beni seversen,}^{Mėkdubunu sıhca yaz.}^{* * *}^{Maniye maraz derler,}^{Çil ördeğe ġaz derler.}^{Yārinden ayrılana,}^{Yana yana gez derler.}^{* * *}^{Mavi boncuh boğazda,}^{Benim yarim Sivas'da.}^{Varsın olsun Sivas'da,}^{Gelir Mayıs kirazda.}^{* * *}^{Mėkdub yazdım dört köşeli,}^{İçinde ġül döşeli.}^{Yārim senden ayrılalı,}^{Yüreğim derd döşeli.}^{* * *}^{Mėkdubum sarı çiçeġ,}^{Yol verin geçeceġ.}^{Yol verin mėkdubuma,}^{Sevgülüme gideceġ.}^{* * *}^{Mendilim beneġ beneġ,}^{Ortası çahır feleġ.}^{Yazı beraber eddüġ,}^{Ġışı ayıran feleġ.}^{* * *}^{Ocah başında ġaldım,}^{Derin uyhuya daldım.}^{Ġapılar açılınca,}^{Yārim geliyor sandım.}^{* * *}^{Parmağımda mühür var,}^{Yüreğimde ġahır var.}^{Senden ayrı düşeli,}^{Yüreğimde zehir var.}^{* * *}^{Sandaliyen boş muydu,}^{Anam ġöönün hoş muydu.}^{Sen orada ben burada,}^{Acab yürēmiz daş mıydı ? (25)}^{* * *}^{Sepet sepet yumurta,}^{Sahın beni unutma.}^{Unudursan küserim,}^{Mėkdubunu keserim.(25)}^{* * *}^{Tiren gelī öterek,}^{Kömürünü dökereġ,}^{Ben yavrumdan ayrıldım,}^{Ġöz yaşı dökereġ.}^{* * *}^{Yağıyor yağmur ahıyor seller,}^{Çayır çimen olsun basdūn yerler.}^{Bulanuh sular size deyīrim,}^{Yāre yandūmu duymasın ėller.}^{* * *}^{Yarına dün mü derim,}^{Yasa düğün mü derim.}^{Senden ayru geçeceġ,}^{Ġüne ben ġün mü derim.}^{* * *}^{Yel eser yellendürür,}^{Bāları bėllendürür.}^{Ölümüne ayruluh,}^{Dilsizi dillendürür.}^{* * *}^{Yumurtanın sarusu,}^{Düşdü yere yarusu.}^{Ġaderimde bėlimiş,}^{Oldum ġurbet ġarısı.(25)}^{* * *}^{Yüce dā başında mazular,}^{Delü ġönlüm seni arzular.}^{Ėller yārim dedüġce,}^{Benim sīnem sızılar. ( 13-30-31-32 )}^{* * *}^{2.9.3. Yergi Ve Sitem Manileri}^{Anamın ben özüydüm,}^{Sanduhdaki beziydim.}^{Addı ġurbut ėllere,}^{San ki ben ėl ġızıydım.(25)}^{* * *}^{Ata binmiş gėdiyor,}^{Ata neler ėdiyor.}^{Ġurşun bileġli yārim,}^{Nerde talim ediyor.}^{* * *}^{Ben bir dolma biberim,}^{Yuvarlanur giderim.}^{Ēoh söyleme ġaynana,}^{Ōlū alur giderim.(38)}^{* * *}^{Bebeğimin beşiği atlas,}^{Sallarım sallarım yatmaz.}^{Babası Çergez ġızı aldı,}^{O da beniminen yatmaz. (25)}^{* * *}^{Boğazında boncuhlar,}^{Ġuyumcunun işüdür.}^{Yanağında leke var,}^{Hanngi puşun işüdür.}^{* * *}^{Ciġaramın dumanı,}^{Yohdur yārin imanı.}^{Olsa yārin imanı,}^{Ġalhar dāyın dumanı.}^{* * *}^{Ġara ġatır nalludur,}^{Gelin iki canludur.}^{Gelin bir ōlan eddi,}^{Adı Mehmed Ali'dür.}^{* * *}^{Ġarşuda ġara ġoyun,}^{Dutun çadıra ġoyun.}^{Yārinden ayrılanın,}^{Adını desde ġoyun.}

Sohbet

Mesaj gönderebilmek için login olmanız gerekli!
Üye değilseniz lütfen tıklayın!

Son Yazısı: Alucra Bana İlaç Gibi Geliyor

Başbakan, 'Otur oturduğun yerde' demekle galiba haklı çıkacak!..

Borsa'ya Farklı Bir Bakış!(*)

Bizim Kelimelerimiz

Alucra Sevdası

Eğitime Dair

Üniversite Gençliği ve Sorunları

Son Yazısı: Gençlik Üzerine

Saygı ve Saygısızlık

Sevgili, En Sevgili, Ey Sevgili

Her Dem Yeniden Doğarız; Bizden Kim Usana..

Düşünün ve sonra bir daha düşünün

Anılarımdan Demetler-1

ADI YOK BUNUN!

Kekik Kokulu Köyüm

Çelik Adam "Mareşal Fevzi Çakmak"

Avukatınız Köşesi

Son Yazısı: İyi Niyetle Borçlanmanın suiistimali

Doktorunuz Köşesi

Son Yazısı: Güneş Çarpması

Şiirler

Lütfen şiirlerini görmek istediğiniz şairin baş harfine tıklayın
A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P Q R S Ş T U Ü V W X Y Z

Popüler Şairler
Popüler Şiirler