|
Amerikalı askerler gittikleri memleketin yerli mallarından pek hoşlanmazlar ve zaten aradıklarının çoğunu da mahali olarak temin edemezlerdi. Nerede Amerikalı varsa orada PX'ler de vardı (Amerikan askerlerinin alış veriş ettiği Amerikan mağazaları) PX'lerin olduğu yerlerde de onların Türk uzantısı Amerikan Pazarları kuruldu. Ondan sonra da Ananas kompostosu, Pall Mall, Chesterfield, Camel Kent, Lucky Strike ve Salem sigaraları, Havana Tampa püroları, Maxwell House Coffee, Amerikan Mayonezi, Ketçap, Amerikan fıstığı, Arrow gömlek, Burlington çorapları, Kem oyun kağıdı, Old Spice marka erkek kokusu, traş köpüğü, Playboy mecmuası ve daha nice mallar ile tanıştık.
Zevksiz kravatlar, mavi naylon gömlekler ve Amerikalı çavuşların hanımlarının kullanılmış külotları o tarihten sonra giyim kuşam edebiyatımıza girdi.
Ankara, İzmir ve Adana'da, Amerikalı'lara ev kiralayanların evlerine buz dolabı, çamaşır makinesi, elektrikli fırın, meyve sıkacağı, mixer ve benzeri aletler girdi. Çünkü bu mal sahipleri kira yerine, PX'den çıkma malları almayı tercih ederlerdi.
Amerikan pazarlarından alınan elektrikli malların büyük mahzurları vardı. Çünkü bu cihazlar 110 volt ve 60 hz ile çalışmak üzere yapılmışlardı. Halbuki Türkiye'nin İstanbul'un Avrupa yakası dışında her yerinde cereyan 220 volt ve 50 hz idi. Yani Amerikan aletlerinin çalışabilmeleri için yanlarında bir de transformotör şarttı.
Ama buna rağmen Türkiye'ye ilk yayılan buz dolabı ve çamaşır amkinası da PX çıkışlı aletlerdi.
Bugünkü duruma gelince; Türk insanının % 90'ı Amerika'dan nefret etmekle beraber çok büyük bir bölümü de yine bir çok Türk, İngilizce öğrenmeye, ABD için vize alabilmeye, Yeşil Kart almaya, ABD'ye kapağı atabilmeye, Miami'de ev almaya ve ABD'de yaşamaya can atıyor. Hala Amerikan filmlerine, dizilerine, pantalonlarına, mokasenlerine bayılıyor.
İşte Türk-Amerikan münasebetlerinin kısa bir özeti. Amerika'yı ister sev, ister sevme!
Sistem arızası!
Geçtiğimiz arife günü sabahı bir bankadayım. Banka da bence Türkiye'nin en büyük bankası. Nasıl kalabalık tasavvur edemezsiniz. Çok kalabalık çünkü 'sistem arızalı' imiş. Ama ne arıza! Ne bilgisayar ekranları çalışıyor, ne de ATM'ler. Hatta bankanın içinde, insanlara sıra numarası veren makinalar bile yengen.
İnsanlar koyun gibi bekleşirken bir koruma yüksek sesle 'Beyler, boşuna beklemeyin bütün Türkiye çapında sistem göçtü!' diyor ve müjdeyi verip devam ediyor 'Ne zaman düzelir belli olmaz!'
Mesai zaten öğlene kadar, millet panikte.
Bu arada traji komik hadiseler cereyan ediyor. Bir hanım nerede ise ağlıyor 'Şimdi ne olacak! Benim köpeğim aç mı kalacak?'
Hanıma yaklaşıp sordum sistem arızası ile köpeğinin beslenmesi arasında ne iritbat var diye, anlattı;
'Efendim, köpeğim kızımın yanında. Bodrumdalar, kızıma para yollayacağım ki hem kendi harcasın hem de köpeğime mama alsın diye'
Pek köpeksever olmadığım için hınzırlık edip 'Hanımefendi, yahu bu bir köpek, ne bulsa yer! Siz asıl kızınız için üzülün!' dedim ama sonradan çantasını kaldırıp kafama vurmak üzere üstüme yürüyen hanımdan zor kaçtım.
Bir de yaşlı adamacağız vardı. Elinde elektrik faturası ile kuyruğa girmiş, arkadaşı ile konuşuyor 'Mirim, son ödeme tarihine daha on gün var'
Arkadaşı sordu 'O zaman ne bekliyorsun be adam?'
Cevap verdi 'Ne yapayım birader, burada vakit geçiriyorum. Eve gitsem ne yapacağım ki!'
Welcome Coni!
Missouri ve Altıncı Filo'nun İstanbul'a gelişinden dolayı biz bayram ilan ettik. Hatıra pulları basıldı, TEKEL hususi sigara paketleri hazırlattı. O tarihlerde Beyoğlu, Abanoz Sokak'taki umumhane baştan aşağı boyandı, badana edildi, kızlar sıkı doktor muayenesinden geçirildi. Beyoğlu barlar 'Welcome Coni' diye pankartlar astılar. Bizler de Bazooka çiklet ve kırmızı Pall Mall sigara ile tanıştık.
Ondan sonra ABD'nin 6. Filosu Türk limanlarını sık sık ziyaret etmeye başladı. Ve taa 1960'lı senelerin sonuna kadar, Amerikalı Denizciler, hep iyi karşılandılar. Sonunda bir gün Dolmabahçe'den denize atıldılar. Bu defa da 'Yankee Go Home' sloganı ile tanışmış olduk.
Askeri ve ekonomik yardımların kapısını açan Truman Doktrini (Türkiye ve Yunanistan'ı Rusya'ya karşı kalkan gibi kullanmak için hazırlanan bir plan) ve Marshall Planı (İkinci Dünya harbinden sonra Avrupa devletlerinine yardım planı) kabul edildi.
ABD, komünizme karşı savaşacak diye Kore'ye asker yolladık.
Bunun karşılığında da 1952 senesinde, Yunanistan ile beraber NATO'ya girdik.
Hafif müzik şarkıcısı Celal İnce 'Amerika! Amerika! Türkler senin yanındadır. Dünya durdukça, hürriyet savaşında' diye şarkı bile yazdı.
Artık 'Amerika' kelimesi bütün hayatımızı tanzim etmeye başlamıştı. Herkes İngilizce öğrenmeye çalışıyordu. Amerika'da okuyabilmek, orada çalışabilmek Türk gençlerinin büyük çoğunluğunun en büyük hayali olmuştu. Hatta politikacılar ekonomik başarılarını! göstermekl için 'Küçük Amerika olduk!' cümlesini sık sık kullanıyorlardı.
Amerika'ya askeri üsler verdik. Türkiye'ye Amerikan askerleri gelmeye başladı. Bir çok yerde üsler kuruldu ama Amerikan askerleri en çok Ankara, Adana ve İzmir'de gözükmeye başladılar.
Stratejik ortaklık!
Aşağı yukarı altmış seneden beri Amerika Birleşik Devletleri'nin dümen suyundan gidiyoruz. Bunun karşılığında da zaman zaman askeri ve ekonomik yardım alıyoruz.
Ayrıca bazen milletlerarası platformlar ve kuruluşlar nezdinde ABD bize arka çıkıyor.
Biz bu münasebete 'Stratejik Ortaklık' diyoruz.
Ama onlar da bizi ortak olarak görümüyorlar, görseler bile çok küçük, hissesi çok az olan bir ortak.
Bu tuhaf münasebetin başlangıcı 2. Dünya Harbi'nden sonra Ruslar'ın Kars, Ardahan ve oralardaki bazı toprakları bizden talep etmesi ile başlar.
Zamanın Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, hali ile Rusların bu taleplerini reddetti ve ABD'de bizim yanımızda olduğunu ilan etti. Bu desteğini belli etmek için de Missouri zırhlısı ile Washington'da vefat eden Türkiye Büyükelçisi Münir Ertegün'ün cenazesini İstanbul'a gönderdi.
01 Ekim 2008
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
 Favori olarak ekle (17) |  Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 149 | Yazdır | E-posta
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun. Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3 |
Köşe Yazarları 
Bu yazıya ilk yorumu yazın
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
