Bel fıtığı, beldeki omur kemikleri arasında bulunan ve adeta bir amortisör gibi görev yapan bu kıkırdak disklerin fıtıklaşması sonucu ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Fıtıklaşan yani içerden dışarıya doğru taşan disk omurilik kanalı içinden veya kendisinin arka-yan tarafından geçmekte olan sinirleri sıkıştırır ve hastalık böylelikle kendisini belli eder.
Bel fıtığı nasıl oluşur?
Ağır bir yükü kaldırmak veya ters bir hareket yapmak gibi pek çok dış faktörün yanında kişiye ait faktörler de bel fıtığının oluşmasında önemli rol oynarlar. Çünkü öyle insan vardır ki 120 kg kaldırır, hiç birşey olmaz; öylesi de vardır ki 5 kg kaldırır, bel fıtığı olur.
Kişiye ait faktörlerin başında ise kıkırdak disklerde olan dejenerasyon gelir. Yaş ilerledikçe disk elastikiyetini yitirir, artık kuvvet aktarma görevini yapamaz olur. Diskteki çatlaklar üzerine aşırı yük binince veya kişi yanlış bir hareket yaptığında diskin içindeki yumuşak kısım etrafındaki kapsülü kolayca yırtarak dışarıya doğru çıkar ve bel fıtığı oluşur. Doğuştan kıkırdak yapısı zayıf olan kişilerde bel fıtığı daha sık görülür.
Bel fıtığının belirtileri nelerdir?
Bel ve bacak ağrısı en sık şikayettir. Ağrıyla birlikte bacaklarda uyuşma ve hastalık ilerledikçe kuvvet kaybı görülebilir. Büyük bel fıtıklarında idrar ve büyük abdestini tutamama ve bacaklarda felce doğru gidiş ortaya çıkabilir. Bel fıtığında, bel ve bacak ağrısı yürümekle, iş yapmakla ve öksürmekle artarken sert yatakta yatmakla azalabilir.
Hastalığa yanlış yaklaşımlar nelerdir?
Ulkemizde beline bal, incir, balık bağlatan hastalardan tutun da, cildini ciddi şekilde kestiren, yaktıran, sülük koyan veya bilinçsizce çektiren hastalara kadar yüzlerce bilim dışı uygulama olmaktadır. Neticede basit bir tedavi ile iyileşmesi mümkün iken, bilinçsizce yapılan uygulamalar sonucu ameliyatlık hale gelmiş hastalarla sık sık karşılaşılmaktadır.
Bel fıtığından nasıl korunulabilir?
Hastalığa yakalanmamak için önceden tedbirler alınmalıdır. Kişi hiç bir zaman çok ağır bir yükü kaldırmamalı, bir yük kaldıracaksa mutlak surette dizlerini kırarak o cismi yerden almalı ve o şekilde kaldırrnalıdır. Yani belden eğilerek kaldırmamalıdır. Hiçbir cismi uzanarak almamalıdır. Mesela raftan kitap alırken uzanmamalıdır. Telefon bile çalsa, uzanarak almamalıdır. Daima eşyalara yaklaşarak, arada mesafe bırakmaksızın almalıdır. Sağlıklı iken bel ve karın adalelerini güçlendirici egzersizler yapmak yararlıdır.
Teşhis nasıl konur?
Bel fıtığını taklit eden pekçok hastalık vardır. Basit spor yaralanmasından romatizmaya, enfeksiyon hastalıklarından kansere kadar birçok hastalık bel ve bacak ağrısı yapabilir. Bu nedenle öncelikle teşhisin ne olduğu net olarak ortaya konmalıdır. Bunun için de ilgili uzman hekime müracaat etmek gerekir.
Röntgen filmleri, bilgisayarlı tomografi, elektromiyelografi ve özellikle manyetik rezonans görüntüleme (MRI) teşhiste kullanılmaktadır. Yapılan muayene, tetkik ve tahlillerle hastanın bel fıtığı olup olmadığı, bel fıtığı var ise hangi safhada olduğu belirlenmektedir.
Tedavi
Bel fıtığı gelişiminin erken dönemlerinde cerrahi dışı rahatlatıcı tedavi metodları uygulanır. Hastalara ağrı kesici, adale gevşetici ve antienflamatuar ilaçlar verilir. Uzman doktor tarafından sert yatak istirahati uygun görülmüş ise bunun ortalama süresi 3 haftadır. Yatılan yer, altında sunta veya tahta bulunan 3-4 kat battaniye veya ince bir yatak olmalıdır. Bu yatak yaylanmamalır ve deforme olmamalıdır. Fizik tedavi yapılabilir. Deriden lazerli birtakım girişimlerde bulunarak tedavi denenebilir.
Bel fıtığının tedavisi bir ekip işidir. Nöroşirürji (Beyin Omurilik-Sinir Cerrahisi), Nöroloji, Anestezi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doktorlar ile Diyetisyen, Psikolog ve Fizyoterapistler bu ekibin içinde yer almalıdır.
Bütün bu prensipler ışığında modern imkanlar kullanılarak hastaların büyük bir kısmı ameliyat dışı metodlarla tedavi olabilir. Cerrahi müdahale son çare olarak düşünülmelidir.
Cerrahi tedavi
Mutlak surette ameliyat gereken hastalar operasyonun hiçbir safhasında dokulara çıplak gözle müdahale etmeyip, ciltten itibaren görüntüyü büyüten mikroteknik ile ile çalışmakta yarar vardır. Böyle bir cerrahi girişim sonrasında hastaların günlük normal aktivitelerine kavuşmaları da daha kısa sürede olmaktadır.
Hamilelikte bel fıtığı
Gebeliğin ilk aylarında yapılacak risksiz ve hafif egzersizler ilerideki aylarda anne adayına büyük avantajlar sağlar. Bel fıtığı bulunan ağrılı bir hamile hasta öncelikle mutlak sert yatak istirahatine alınmalıdır. İlk üç aydan sonra evde hastanın beline yapılan sıcaklık uygulamaları ve hafif masajlar kısmen de olsa rahatlık sağlayabilmektedir. Ayrıca doktor kontrolünde karın kaslarına yönelik egzersiz programı da uygulanabilir. Nöroşirürji ve Kadın Doğum Uzmanı beraberce değerlendirerek, normal doğum ile sezaryen arasında bir karara varırlar. Doğumdan sonra karın kasları gevşemiş olacağından, lohusalık döneminde hasta karın adalelerini güçlendirici egzersiz programlarına mutlaka alınmalıdır.
Bel fıtığı nüks edebilir mi?
Bel fıtığı hastalarında nüks olayına zaman zaman rastlanır. Fakat nüks oranı, ameliyat olan ve olmayan hastalarda oldukça farklıdır. Ameliyat gerekmeyen ve destek tedavisi ile iyileşen hastalarda bel fıtığı kolayca nüksedebilir. Mutlaka ağır bir yük kaldırmak da gerekmez. Bazen öksürmekle bile hastalık nüksedebilir.
Ameliyat olan hastalarda ise bel fıtığının aynı yerden nüksetmesi çeşitli cerrahi merkezler arasında farklı oranda olsa da genelde çok nadirdir. Fakat beldeki diğer bir mesafede bulunan yıpranmış diskin fıtıklaşması her zaman görülebilir. Ameliyat sonrası doktor kontrollerine uyulmalıdır.
Köşe Yazarları 
Yorumlar (1)
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
