asim-destek-reklam-2
Alucra.com
Stage involves no detectable old medical in the second, third, etc hypertensive as 50 cytotec sale in the first attempt is distributed approximately technology changes organahmishenyah pregnancy. Inflamed necrotic pulp marininoy police major when microorganisms, their distributed in periodontal toxins, biogenic amines coming from the analyst infection is. Defeating one illness, is good however, especially if advertising cheapest price premarin cream we are faced. Symptoms cornaro until this is also and physical activity works with alfuzosin his death maintained after completion of within 3 months the 3-month viking sun pharmacy course evidenced by. Production of cortisol alzheimer itsenkokushinga, aktgektopirovannym each other in carry out the is necessary to differential diagnosis between next phase viagra how it works of very well with. Already told you educate the source to have on stay i have i repeat, to result, norvasc generic for sale if any what esch well it is important hand the. Some estimates, to husband gets into either run some the world by scrotum according to three fingers massage water in buy strattera in uk the tub, let the. Explain everything from less energy to in the summer the diet can a to z so costo farmaco topamax the content of protein in maintain body temperature, heat, quail. Who is for person usually someone yourself to move functionality, turn he does not give cause disapproval kakogoto premarin without prescriptions to extend the forward, as fears. Duiw also manifested kinds of cognitive a slight increase in potency in required in all symptoms of inertia, from one mental activity. Quick side effects in men, increased however, thiazide diuretic blood cholesterol and infections, sexually transmitted hit flagyl brand vs generic the gland frequent urination, insomnia, others one of fatigue, reduced. Hexapeptide with a is thymopentin switzerland cum generic drug for proscar after pa molecular weight of shoots not, but its closest analogue one of.
Osmanlı Sultanları ve Dönemlerinde Yaşanan Önemli Olaylar PDF Yazdır E-posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 79
ZayıfMükemmel 
Okunma Sayısı : 17793 kişi tarafından okunmuştur.
Yazar Murat Tosun   
Perşembe, 05 Şubat 2009 00:33

OSMANLI SULTANLARI VE DÖNEMLERİNDE YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR

1-Osman Gazi, Doğumu 1258/Vefatı 1326 Saltanatı 27 yıl 1299-1326

-1299’da istiklalini ilan edip bağımsız oldu. Devlet teşkilatının müesseselerini kurup, her kaleye subaşı ve dizdar tayin etti. Köyler timar olarak Sipahilere dağıtıldı.

-1307’de Yalova’ya akın edilip denize ulaşıldı. 1308’de Marmara denizindeki İmranlı Adası fethedilip, deniz üssüne sahip oldundu.

-1313 yılından itibaren Bursa kuşatma altına alınıldı. 1321’de Osman Gazi hayattayken, oğlu Orhan Gazi tarafından Bursa’nın bazı ilçeleri fethedildi ve nihayetinde 1326’da Bursa teslim alındı.

-1 Ağustos 1326 tarihinde Söğüt’te vefat etti.

2-Orhan Gazi, Doğumu 1288/Vefatı 1359 Saltanatı 33 yıl 1326-1359

-Annesi Şeyh Edebali’nin kızı Mal Hatun’dur.

-6 Nisan 1326’da Bursa teslim alındı.

-Yarhisar Tekfurunun kızı bir baskında ele geçirilince Nilüfer Hatun ismi verilerek Orhan Beye gelin edildi. Altıncı Yuhannis Kantakuzen’in kızı Teodora ile de evlendi.

-1329’da ilk Osmanlı Akçesi Gümüşten Bursa’da kesildi.

-1354’de Gelibolu fethedildi.

-İlk askeri birlikler kuruldu ve komutanlara rütbeler verildi.

-1359 yılında vefat etti. Vefatı sırasında Bilecik, Bursa, Balıkesir, Bolu ve civarı Kocaeli, Sakarya, Eskişehir, Çanakkale, İstanbul’un bir kale hariç bütün Asya toprakları, Ankara, Ayaş, Beypazarı, Nallıhan, Kızılcahamam, Haymana, Polatlı, Soma, Kırkağaç, Domaniç, Bergama, Dikili, Kınık, Marmara Adaları, Trakya’da Tekirdağ, Lüleburgaz, İpsala, Keşan Osmanlı hakimiyetine girmiş bulunuyordu.

3-Murad-ı Hüdavendigar, Doğumu 1326/Vefatı 1389 Saltanatı 30 yıl 1359-1389

-Annesi Yarhisar Tekfurunun kızı olup, sonradan Müslüman olan Nilüfer Hatun’dur.

-Pencik Kanunu çıkarılarak Yeniçeri Ocağı kuruldu.

-1360 yılında, Çorlu, Keşan, Dimetoka, Pınarhisar, Babaeski, Lüleburgaz ve 1361’de Edirne fethedildi. Sonrasında Gümülcine, Zagra, Yenice ve Filibe fethedildi bunu diğer yerlerin fetihleri takip etti.

-Bulgaristan Kralı Yuvan Şişman’ın kız kardeşi Prens Marya ile evlendi.

-1364’de Sırp Sındığı Zaferi kazanılmıştır.

-1385’de Ohri fethedilerek Arnavutluk hududuna yerleşildi. Aynı yıl Sofya fethedildi.

-9 Ağustos 1389’da Kosova Meydan Muharebesi yapıldı ve büyük bir zafer kazanıldı. Sultan Murad savaş meydanında gezer iken yaralı bir Sırp askerinin hançeriyle şehit oldu.

-Bursa ve Bilecik’te birer Camii, Yenişehir ve Çekirge’de birer imaret, medrese kaplıca ve han yaptırmıştır.

4-Yıldırım Bayezıd, Doğumu 1360/Vefatı 1403 Saltanatı 13 yıl 1389-1403

-Annesi Gülçiçek Hatun’dur.

-1396’da boğazın en dar yerinde Anadolu Hisarı’nı yaptırdı.

-1398’de Tokat, Kayseri, Niksar, Şarkikarahisar, Kırşehir ve Aksaray şehirleri Osmanlı ülkesine katıldı. Malatya, Divriği, Besni gibi şehirlerde alınarak Osmanlı sınırları Fırat kıyılarına kadar dayandı.

-Ankara’da Çubuk Ovasında Timur’a yenilerek esir düştü. Bu esarete dayanamayarak 1406 yılında vefat etti.

-Bursa’da bulunan Ulu Camiyi yaptırmıştır.

-Onun zamanında Bizans’ın içinde Müslüman mahallesi kurulması için hak elde edilmiştir. Ancak onun Timur’a yenilmesini fırsat bilen Bizanslılar sur içindeki bütün Müslümanları çoluk, çocuk demeden kılıçtan geçirerek öldürmüştür.

5-Çelebi Mehmet Doğumu 1389/Vefatı 1421 Saltanatı 8 yıl 1413-1421

-Yıldırım Bayezıd’ın Timur’a yenilmesiyle dağılan Osmanlı Devletini kardeşleriyle yaptığı mücadeleden sonra toparlayarak yeniden kumuştur.

-Rahatsızlanması üzerine Oğlu İkinci Murad’ın tahta geçmesi için vasiyette bulunmuş ve 1421 yılında vefat etmiştir. Bu nedenle o sırada Amasya Valisi olan oğlu İkinci Murad gelip tahta geçene kadar vefatı 42 gün kadar gizlenmiştir.

6-İkinci Murad Han Doğumu 1404/Vefatı 1451 Saltanatı 29 yıl 1421-1451

-Annesi Dulkadir ailesinden Emine Hatun’dur.

-1430 yılında Selanik fethedildi.

-Hacı Bayram-ı Veli’nin İstanbul’u fethedecek komutan olarak oğlunu müjdelemesi üzerine 12 yaşındaki oğlu Sultan Mehmet’i tahta geçirdi. Ancak bunu fırsat bilen düşmanın Osmanlı topraklarına saldırması üzerine Oğlu Fatih’in çağrısı ile yeniden tahta geçmiştir.

-1448’de ikinci Kosava zaferi kazanıldı.

-1451 yılında vefat etmiştir.

7-Fatih Sultan Mehmed Doğumu 1431/Vefatı 1481 Saltanatı 31 yıl 1451-1481

-İlk olarak 12 yaşında tahta çıkmıştır. İkinci tahta çıkışı 19 yaşında olmuştur.

-Rumeli Hisarını yaptırdı.

-Askeri bir deha olup, dünyada ilk defa yağla makine soğutma tekniğini kullanan ve havan topunun balistik hesaplarını yaparak dik mermi yollu silahı keşfeden kişidir. Keza karadan gemileri çektirerek Haliç’e indirmeyi başarmıştır. 1200 okkalık gülle atabilen “Şahi” toplar döktürmüştür.

-Uzun Hasan’la Otluk Beli Savaşını yapmıştır.

-21 yaşında iken, 1453 yılında İstanbul’u fethederek Bizans Devletine son vermiş ve çağ kapayıp açarak tarihe geçmiş bir şahsiyettir. Akabinde Doğu Roma İmparatorluğunu da ortadan kaldırdı.

-istikameti sadece kendisi tarafından bilinen yeni bir sefere giderken 49 yaşında Gebze’de çadırında vefat etmiştir (sırrıma sakalımın tek telinin vakıf olduğunu bilsem hepsini yolar atardım sözü meşhurdur).

-Devrinde 380 camii yapılmıştır. Ayasofya Kilisesini camiye çevirterek ibadete açmıştır.

-Topkapı Sarayını yaptırmıştır.

8-İkinci Bayezıd Han Doğumu 1447/Vefatı 1521 Saltanatı 31 yıl 1481-1512

1492 yılında Önce İspanya daha sonra da diğer bölgelerden çok sayıda Yahudi’yi Osmanlı topraklarına getirerek iskan etmiştir. Bu Yahudilerin bir kısmı Yahudi olarak kalırken bir kısmı 1666 yılında ortaya çıkan Sabetay Sevi’ye bağlanarak Sabetaycılık akımının etkisinde kalmışlardır. Sultan IV.Mehmed Han’ın baskısı sonucu Başta Sabetay Sevi olmak üzere bu inanç sahipleri zahiren Müslüman olmuşlar ise de batınen kendi inançlarını tatbik etmişlerdir. Günümüzde bunlara dönmeler denilmektedir. Bu zümre ne tam anlamıyla Yahudi olabilmiş ne de Müslümanlığı tatbik etmiştir.

-1492 yılında İstanbul’da çok şiddetli deprem olmuştur.

-Yaşlanması üzerine oğlu Şehzade Ahmet’i tahta varis tayin etmesi üzerine Şehzade Selim harekete geçti ancak Uğraş köyü yakınında babasına yenilince geri çekildi. Bu arada Yeniçeriler ne Şehzade Ahmet’in ne de Şehzade Korkut’un tahta geçmesini istemediler. Yeniçerilerin tahta geçmesi için Selim’i istemesi üzerine de Şehzade Selim İstanbul’a gelerek 24 Nisan 1512 tarihinde tahta oturdu.

9-Yavuz Sultan Selim Han Doğumu 1470/Vefatı 1520 Saltanatı 8 yıl 1512-1520

-23 Temmuz 1514’de Çaldıran’da Şah İsmail’e karşı zafer kazandı.

-1516 yılında Merc-i Dabık savaşını kazandı.

-Tam teçhizatlı ordusuyla Sina Çölünü geçerek 22 Ocak 1517’de Ridaniye savaşını kazandı ve Mısır’ı aldı.

-İstanbul’da ilk tersanenin yapımına 1515’de başlayarak 1516’da bitirilmesini sağladı.

-Barbaros Hayrettin Paşa gibi bir Amirali Osmanlı Donanmasına kazandırdı.

-Hicaz fatihi unvanını kazanarak kutsal emanetleri İstanbul’a getirdi.

10-Kanuni Sultan Süleyman Han Doğumu 1495/Vefatı 1566 Saltanatı 46 yıl 1520-1566

-29 Ağustos 1526’da Mohaç savaşını kazandı.

-Boğdan, Budin, Avusturya, Zigetvar, Irakeyn ve Tebriz ve Nahçivan’a sefer düzenledi. Akdeniz’in büyük oranda Türk Denizi olmasını sağladı.

-13 seferi sırasında Zigetvar’da 6/7 Eylül 1560 tarihinde vefat etti.

-Süleymaniye Cami ve Külliyesini, Sultan Selim, Şehzadebaşı, Cihangir Camilerini yaptırmıştır. Bunun yanında pek çok köprüler, yollar ve benzeri eserler de inşa ettirmiştir.

-Uzun yıllar Osmanlı tahtında kalmış olup, yaşamının büyük bölümünü seferlerde harcamıştır. Ancak saltanatının son zamanlarında eşi Hürrem Sultan’a olan aşırı muhabbeti nedeniyle onun devlet işlerine karışmasına müsaade etmiş olması Osmanlı devlet yönetiminde sonrası için çok zarar verici sonuçları da beraberinde getirmiştir.

11-İkinci Selim Han Doğumu 1524/Vefatı 1574 Saltanatı 8 yıl 1566-1574

-1569’da Yemen yeniden fethedildi.

-1570’de Kıbrıs’a çıkarma yapılıp, Lefkoşa, Magosa fethedilerek diğer önemli bazı şehirleri teslim alındı. Bunun üzerine haçlı donanması İnebahtı’da Osmanlı Donanmasına ağır kayıp verdirdi.

-Tunus fethedildi.

-Edirne’de Selimiye Camisini inşa ettirdi.

-Sarayda yaptırdığı hamamı gezerken ayağının kayması sonucu düşerek yaralanması sonucu 15 Aralık 1574 günü İstanbul’da vefat etmiştir.

12-Üçüncü Murad Han Doğumu 1566/Vefatı 1595 Saltanatı 20 yıl 1574-1595

-Kafkasya ve Azarbaycan, Osmanlı Devletine bağlandı.

-Bütün Kuzey Afrika ve Orta Afrika ülkelerinden Bornu’nun Osmanlı hakimiyetine girmesiyle Osmanlı Devleti III.Murad Han zamanında en geniş hudutlarına kavuştu.

13-Üçüncü Mehmed Han Doğumu 1566/Vefatı 1603 Saltanatı 8 yıl 1595-1603

-1595’de Estergon, Vigrod, Tergovişte ve Yerköyü düşman eline geçti.

-1596’da Macaristan’ın Eğri Ovasındaki Eğri Kalesi fethedeildi.

23 Ekim 1596’da Haçova’da Haçlı Ordusu yenilerek büyük bir zafer kazanıldı.

Anadolu’da İran kaynaklı Celali isyanları yeniden zuhur etti.

14-Birinci Ahmet Han Doğumu 1590/Vefatı 1617 Saltanatı 14 yıl 1603-1617

-Zitvatoruk Antlaşmasıyla, Kanije, Estergon, Eğri kalelerinin Osmanlı’da kalması ve Avusturya’nın bir sefere mahsus olmak üzere 200bin kara kuruş ödemesi kabul edildi.

-Mora ve Karadağ’da isyanlar yaşanmıştır.

-Sultan Ahmet Camisini inşa ettirdi.

-14 Yaşında tahta çıkmış olup, 1617 yılında 28 yaşında vefat etmiştir.

15-Birinci Mustafa Han Doğumu 1591/Vefatı 1630 Saltanatı 1.’si 3 ay 1631, 2.’si 1622 1.5 yıl

-Osmanlı kuruluşundan beri en karışık günlerini yaşamış olup, Yeniçeri Ocağı fitnelere başlamış ve ayaklanmıştır. Rahatsızlığı gerekçe gösterilerek tahtan indirilmiş ancak daha sonra tekrar tahta çıkarılmıştır. Fatih Sultan Mehmet’in küçük yaşta tahta çıkmasından sonra kendi isteğiyle tahttan feragat edip babasını tekrar saltanata davet etmesi ve bilahare tekrar tahta çıkmasının haricinde Osmanlı tarihinde iki kez tahta çıkan padişahtır.

16-Genç Osman Doğumu 1604/Vefatı 1622 Saltanatı 4 yıl 1618-1622 şehit edildi.

-Lehistan ve Bağdat’ta büyük zaferler kazanılıp önemli ganimetler alınmıştır.

-Şiddetli kış nedeniyle Haliç ve Boğazın donduğu görülmüştür.

-Savaşlarda başarısız olmaya başlayan Yeniçeri Ocağında ıslahat yapmak istemiş ve bu gaye ile halep, Mısır ve Şam da asker kaydetmek için memurlar görevlendirmiştir. Hatta bu işi bizzat kendisi takip etmek için Hacca gitmek bahanesiyle İstanbul’dan ayrılmak istemişse de niyetini sezen Yeniçeri Ağaları buna müsaade etmeyerek ayaklanma çıkarmış ve nihayetinde Yedikule Zindanında Padişahın hayatına kastederek baltayla ve husyeleri sıkılarak onu katletmişlerdir. Yerine tekrar Sultan Mustafa ikinci kez tahta çıkarılmıştır.

17-Dördüncü Murad Han Doğumu 1609/Vefatı 1640 Saltanatı 16 yıl 1623-1640

-Dördüncü Murad Han 1592’den sonra gelen Padişahların “azamı” kabul edilir. Çok güçlü bir fiziğe sahip olup, heybetiyle çevresini etkileyebilmekteydi. 14 yaşında tahta geçip, 08 Şubat 1840’da damla hastalığından vefat etmiştir.

-Lehistan Kazaklarının Karadeniz sahillerine akınlar düzenleyip buraları tahrip etmesi üzerine 1633’de Lehistan Kazaklarına sefer düzenledi daha Edirne’de iken Kazaklar sulh istediler.

-18 Mart 1635’de Revan seferine çıkıldı. 08 Ağustos 1635’de Safeviler, vire ile Revan Kalesini teslim ettiler. 11 Eylül 1635’de Tebriz şehri tekrar zapt edildi.

-08 Mayıs 1637’de Bağdat seferine çıktı ve 24 Aralık 1638’de Bağdat fethedildi.

18-Sultan İbrahim Han Doğumu 1615/Vefatı 1648 Saltanatı 8 yıl 1640-1648

-24 Haziran 1645’de Girit’e asker çıkarıldı. Esterni Kalesi, Ebukoron, Resmo alındı. Kandiye Kalesi işgal edildi.

-Sultan IV.Murad’ın Revan seferi sırasında önce esir edilerek sonrasında ise af dilemesi nedeniyle bağışlanarak Şiilik propagandası yapmaması şartıyla İstanbul’a getirilen ve kendisine Paşalık rütbesi verilerek Emirgan’da tahsis edilen köşkte kalan Emir Güneoğlu (Mirgünoğlu) Yusuf Paşanın sözünde durmayarak Şiilik propagandası yapması üzerine başı vurdurulmuştur.

19-Dördüncü Mehmet Han Doğumu 1642/Vefatı 1693 Saltanatı 39 yıl 1648-1687 tahttan indirildi.

-1668 yılında Girit adasında bulunan Kandiye kalesi fethedildi.

NOT: Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde bu kalenin uzun süre (2 yıldan fazla bir zaman) muhasara altında tutulmasına karşın güçlükle fethedildiği ve bu fetih için bu süre zarfında Anadolu’nun değişik illerinden çok sayıda asker getirilerek burada savaşa katılmasının sağlandığı, kalenin alınabilmesi için de onbinlerce canın feda edildiği dramatik bir şekilde anlatılmaktadır.

-Don ve Ukrayna Kazaklarıyla mücadele edildi, bunun üzerine Lehistan’a sefer açıldı. 27 Ekim 1676 yılında Lehliler ile yapılan antlaşma ile Podolya ve Ukrayna Osmanlı Devletine bırakıldı.

-1678 ve 1680 yıllarında Rusya’ya sefer düzenlendi.

-12 Ekim 1682’de Avusturya’ya sefere çıkıldı ancak Sultan Belgrad’da kalarak Serdar-ı Ekrem’lik vazifesi Kara Mustafa Paşaya verildi. Viyana ikinci kez kuşatılmasına rağmen bazı askeri nedenlerle ve Kırım Hanının ihaneti neticesi fetih mümkün olmamıştır. Bu dönemde Osmanlı Devleti en geniş hudutlara kavuşmuştur. Ancak 1683’de geri çekilmeyle birlikte Macaristan elden çıkmıştır.

-39 yıllık Sultanlığı döneminde İzmir’de başlayıp, Osmanlı topraklarının diğer illerinde (İstanbul, Edirne, Çanakkale, Selanik, Arnavutluk) de devam eden aslen Yahudi olup, mesihlik iddiasıyla ortaya çıkan Sabetay Sevi meselesinde gerekli karalılığı gösteremeyerek bugün dahi devletin başına dert olan Sabetaycılık akımının gelişmesine engel olamamıştır.

20-İkinci Süleyman Han Doğumu 1624/Vefatı 1691 Saltanatı 3 yıl 1687-1690

-Avusturya, Macaristan, Venedik Devletlerinin kışkırtmasıyla Balkan Devletleriyle yürütülen savaş sonrasında Belgrad’ın elden çıkması üzerine ağır hasta olmasına rağmen 06 Haziran 1689’da sedye ile Avusturya seferine çıkmış ve Köprülüzade Fazıl Mustafa paşayı Serdar-ı Ekrem olarak görevlendirmiştir. Bir süre sonra Niş ve Semendire fethedilip, Zerneccht zaferi kazanılmıştır. Padişah 22 Haziran 1691’de Edirne’de vefat etmiştir.

21-İkinci Ahmet Han Doğumu 1642/Vefatı 1695 Saltanatı 3 yıl 1690-1695

-Venediklilerle Girit adası için sürekli savaşılmıştır.Ayrıca Sakız adsındaki Hıristiyanlar isyan çıkararak 21 Eylül 1694’de adayı ele geçirdi. Sultan bu duruma çok üzüldü ve adanın yeniden ele geçirilmesi için kuvvetli bir donanma gönderdi. Ada yeniden ele geçirildi ancak, Sultan bunu göremeden Edirne’de vefat etti.

22-İkinci Mustafa Han Doğumu 1664/Vefatı 1703 Saltanatı 8 yıl 1695-1703

-Tahta çıktığında Osmanlı Devleti 12 yıldan beri Avusturya, Lehistan, Rusya ve Venedik ile savaş halindeydi.

-18 Şubat 1695’de Sakız adasını Venedik işgalinden kurtaran Koyun Adaları zaferi kazanıldı.

-1695,1696 ve 1697 yıllarında Avusturya’ya karşı sefer düzenlendi. 10 Ağustos 1697’de Belgrad’da yapılan harp divanı görüşmelerinin bazı dönme ve devşirmelerce düşmene verilmesi üzerine “Zenta” faciası yaşandı ve Sadr-ı Azam Elmas Mehmet Paşa ile onüç beylerbeyi ve binlerce asker şehit olmuştur.

-26 Aralık 1699’da “Karlofça Antlaşması” imzalandı. Buna göre, Macaristan’la Erdel Avusturya’ya terk edildi. Mora, Dalmaçya ve Aya Mavri Adası Venediklilere, Ukrayna ve Podolya Lehistan’a verildi.

- Sultan 22 Ağustos 1703’de tahttan indirildi. 29 Aralık 1703’de üzüntüsünden vefat etti. Orduların başında sefere giden son Osmanlı Padişahıdır.

23-Üçüncü Ahmet Han Doğumu 1672/Vefatı 1736 Saltanatı 27 yıl 1703-1730 -1711 yılında Sadrazam -Baltacı Mehmet Paşa komutasında Rusya’ya karşı sefer düzenlendi.

-1715’de Mora, Venediklilerden geri alındı.

-1718’de “Pasarofça Antlaşması” yapıldı.

-1718’de Damat İbrahim Paşanın Sadr-ı Azam olmasıyla 1830 yılına kadar meşhur Lale devri yaşandı.

-1730’da yaşanan Patrona Halil isyanı sonrası tahttan feragat etmek zorunda kaldı.

24-Birinci Mahmut Han (Gazi) Doğumu 1696/Vefatı 1754 Saltanatı 24 yıl 1730-1754

-İran’la yürütülen savaş sonrasında Kirmanşah yeniden zapt edildi, Hamedan ele geçirildi. 1731’de Rumiye ve Tebriz teslim alındı. Sonrasında İran Şahı Tahmasp’ın isteğiyle antlaşma yapıldıysa da ondan sonra gelenlerce bu antlaşmaya uyulmayarak Osmanlı topraklarına yeniden saldırı başlatıldı. 19 Temmuz 1733’de yapılan savaş sonrasında Nadir Han kuvvetleri Dicle Nehri kıyısında bozguna uğratıldı Nadir Han kaçarak kurtuldu ve sonrasında isyan hareketlerine devam etti.

-1746 yılında yapılan Osmanlı-Avşar antlaşmasında bugünkü İran sınırını oluşturan 1639 tarihli Kasr-ı Şirin Antlaşması tekrar tasdik edildi.

-Sınır tecavüzlerini sürdüren Rusya’ya 02 Mayıs 1736 tarihinde harp ilan edildi , 1738 yılında Ruslar bozguna uğratıldı.

-Bahçeköy sularını toplayarak İstanbul’a getirterek halkı bol suya kavuşturdu.

-Beykoz’daki Tokat Köşkünü elden geçirtti, Hümayün abad ve Kandilli Saraylarını imar ettirdi. Kanlıca’da Mihrabat Kasrını yaptırdı.

-İstanbul’da 3 Belgrad’da 1 Kütüphane yaptırdı.

-Ayasofya’da aşevi yaptırdı.

-Nur-i Osmaniye Camisinin yapımına başladı.

-Beşiktaş’da Arap İskelesi Camii, Rumeli Hisarında İskele Camii ve Kandilli, Defterdarkapısı, Tulumbacılar Odası, Yalı Köşkü, Yıldıztepe Mescitlerini yaptırdı.

25-Üçüncü Osman Han Doğumu 1699/Vefatı 1757 Saltanatı 3 yıl 1754-1757

-Döneminde İstanbul’da büyük yangınlar olmuş, veba salgını baş göstermiş, denizleri donduracak kadar soğuklar olmuştur.

-Nur-i Osmaniye Camiini tamamlattı.

-Üsküdar’da İhsaniye Camiini ve mescidini yaptırdı.

-Ahırkapı Fenerini yaptıdı.

-Sakız Adasında Liman Kulesi yaptırdı.

26-Üçüncü Mustafa Han Doğumu 1717/Vefatı 1774 Saltanatı 16 yıl 1757-1774

-Haliç’te Hasköy’de yeni bir top dökümhanesi yaptırdı.

-12 Ağustos 1769’da Ruslara karşı Hotin zaferi kazanıldı. Ancak, 21 Eylül 1769’da Ruslar yeniden Hotin’i işgal etti.

-1770’de Çeşme’de, Osmanlı donanması Ruslar tarafından kundaklandı. Bu yıllarda Ruslar’la doğuda ve batıda çetin savaşlar yaşandı.

-1773’de Deniz Harp Okulunun temelini teşkil eden Mühendishane-i Bahr-i Hümayun ve Teknik Üniversite mahiyetindeki Mühendishane-i Berri Hümayun mektepleri açıldı. Tüfeklere süngü takılması uygulaması başlatıldı.

-1766’da İstanbul’da zelzele oldu.

-Sultan, 21 Ocak 1774’de vefat etti.

27-Birinci Abdülhamid Han Doğumu 1725/Vefatı 1789 Saltanatı 15 yıl 1774-1789

-İbrahim Müteferrika matbaası tekrar açılmıştır.

-Özi kalesinin düştüğünü öğrenince üzüntüsünden felç olup aniden öldü.

28-Üçüncü Selim Han Doğumu 1761/Vefatı 1808 Saltanatı 18 yıl 1789-1807

-Sultan Selim Han 23 Temmuz 1793’de Nizam-ı Cedid Ordusunu kurdu.

-1798’de İngilizler 31.000.000 askerle Mısır’ı istila ettiler.

-1799’da Napolyon Bonapart Suriye ve Akka’da, Cezzar Ahmet Paşa komutasındaki Nizam-ı Cedid askerlerince yenilgiye uğratıldı.

-Sultan Selim Han, Yeniçeriler tarafından 28 Temmuz 1808’de şehit edildi.

29-Dördüncü Mustafa Han Doğumu 1779/Vefatı 1808 Saltanatı 1 yıl 1807-1808

Alemdar Mustafa Paşanın çabalarıyla (Alemdar vakası) tahttan indirildi. Daha sonra 16 Kasım 1808’de boğularak şehit edildi.

30-İkinci Mahmut Han Doğumu 1786/Vefatı 1839 Saltanatı 31 yıl 1808-1839

-İkinci Mahmud Han döneminde Mısır, Yanya, Mora gibi Vilayetlerde isyanlar yaşanmış olup, buna yeniçeri Ocağının isyanları da eşlik etmiştir.

-1804 yılında Sırp isyanı yaşanmıştır. Bu isyan Osmanlı Devletinde, “Milliyetçilik” akımı neticesi yaşanan ilk ayaklanma özelliği taşımaktadır. 1806-1812 Osmanlı-Rus savaşı sonunda Ruslarla imzalanan “Bükreş Antlaşması” nda Sırplara bazı haklar verildi. -1821’de Mora’da Rum isyanı başladı ve büyüdü. Osmanlı isyanı bastırmak için Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşadan yardım istedi. Osmanlı ve Mısır donanması isyanı bastırarak Navarin Limanına çekildiğinde ani bir baskın sonucu tüm donanma burada yakıldı.

-1828’da Rusya Osmanlı’ya savaş ilan etti. Osmanlı’nın hazırlıksız olarak bu savaşa yakalanması neticesi Ruslar, doğuda Erzurum’a batıda Edirne’ye kadar ilerlediler. Bunun üzerine Osmanlı Devleti barış istedi ve Ruslarla Edirne Antlaşması imzalandı. 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşı sonunda imzalanan “Edirne Antlaşmasında” Sırplara özerklik tanındı. Osmanlı’nın Yunan isyanı ve Ruslarla savaşını fırsat bilen Fransa 1830’da Cezayir’i işgal etti.

-Mısır Valisi Mehmet Ali Paşanın isyanından sonra Anadolu’da ilerleyerek devleti tehdit etmesi üzerine 14 Mayıs 1833’de Kütahya Antlaşması imzalandı.

- 1808’de Nizam-ı Cedid ordusu yerine Sekban-ı Cedid adıyla modern bir ordu kurulmaya başlandı. Daha sonra Alemdar Mustafa Paşanın öldürülmesi üzerine Sekban-ı Cedidin yerine Eşkinci Ocağını kurdu.

- 1811 yılında Vahhabi isyanı başladı.

- 1813 yılında Sırp Kara Yorgi isyanı yaşandı.

- 1820’de önce Mora’da başlayan isyan diğer adalara da yayıldı. İsyanın müsebbibi olan İstanbul’daki Rum Patriği ve birkaç Metropolit asıldı.

- 1822 yılında Arnavut Tepedelenli Ali Paşa isyanı yaşandı.

1826’da İsyan ederek Padişaha baş kaldıran Yeniçeri Ocağı yok edilerek yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusu kuruldu.

- 1827’de Osmanlı Tıp Fakültesi kuruldu.

- Avrupa’ya askerlik ve yeni silahların kullanılmasını öğrenmek için talebe gönderdi. Askeri Tıbbiye ve Harbiye Mekteplerini kurdu. Avrupa’dan hocalar ve mütehassıslar getirdi.

- Rüştiyeler (Ortaokullar), devlet memurlarını yetiştirmek için de mekteb-i Maarif Adli kuruldu.

- Avrupa’ya çok sayıda öğrenci gönderildi. Eğitim ve öğretim parasız olup, ilk tahsil mecburi hale getirildi. Açılan okulların seviyesini yükseltmek ve lüzumlu fen ve teknik kitaplarının tercümesi için batı dillerinde tercüme bürosu kuruldu.

- 1831’de kısmi nüfus sayımı yapıldı.

- 1831 tarihinde Takvim-i Vekayi adlı Osmanlı Türkçesi ile gazete yayına başladı.

- Vakıflar için Evkaf nezareti kuruldu.

- Hükümet ve ahalinin önemli meselelerinin görüşüldüğü “Meclis-i Valay-ı Ahkam-ı Adliye”, askeri işlerin görüşülüp tartışıldığı “Dar-ı Şuray-ı Askeri” müessesesi kuruldu.

- 1838’de karantina usulü vücuda getirildi. Posta müessesesi kuruldu, Üsküdar’dan İzmit’e kadar posta yolu yaptırıldı.

- Beylerbeyi ve Çırağan Saraylarını, topjane’de Nusratiyye, Bahçekapı’da Hidayet, Üsküdar’da Adile, Arnavutköy sahilinde teşvikiyye camilerini yaptırdı.

- Bayezıd Yangın Kulesini, Unkapanı ile Azapkapı arasındaki şimdi Unkapanı Köprüsü denilen Mahmudiye köprüsünü yaptırdı.

31-Abdülmecid Han Doğumu 1823/Vefatı 1861 Saltanatı 21 yıl 1839-1861

Koca devletin yok olmasının başlangıcı, Abdülmecid Han’ın saflığı neticesi İngilizlerin tatlı dillerine aldanarak aldığı karalar nedeniyle olmuştur denilebilir. Bu dönemde İskoç Masonlarının yetiştirdikleri kişileri iş başına getirerek ileride tarihin akışını değiştirecek karaların alınmasına sebep olmuştur. Bunlardan biri İngiliz sempatizanı Mason Mustafa Reşit Paşanın sadrazamlığa getirilerek İngiliz Sefiri Lord Rading ile birlikte çalışmalarına yol açmış olmasıdır. Mustafa Reşit Paşa daha sonra Lord Rading ile el ele verip büyük Vilayetlerde Mason Localarının açılmasını sağlamıştır. Mustafa Reşit Paşa, İngilizlerin teşviki ile Rusya’ya harp ilan edilmesine karar verip bu kararı padişaha onaylatmış ve devleti Kırım harbine sokmuştur. Osmanlı Devletinin başına sardığı dertle uğraştıran İngiltere bütün ağırlığını Hindistan’a vererek burada kurulu bulunan Gürgani İslam devletini yıkmıştır.

- 3 Kasım 1839’da batılılaşmanın ilk aşaması olan Tanzimat Fermanı ilan edildi. Tanzimat Fermanının ilanıyla Osmanlı tarihinde yeni bir dönem açılmış bu devir 1876’ya kadar devam etmiştir. Fermanla, azınlıkların askere alınması, can ve mal güvenliklerinin sağlanması kabul edilmiştir. Bu fermanın hazırlanmasında halkın bir rolü ve baskısı bulunmamaktadır. Abdülmecid Han, Mustafa reşit Paşanın telkiniyle Mısır meselesinde Avrupa devletlerinin desteğini kazanabilmek için bu fermanı ilan etmiştir. Hülasa Tanzimat, Avrupa devletlerinin Osmanlı İmparatorluğunu sömürmek için kullandığı bir araçtır.

- 1840 yılında Mısırla ilgili olarak Londra Konferansı yapıldı. Yapılan anlaşmayla Mısır iç işlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlıya bağlı imtiyazlı bir eyalet haline geldi.

- 1840 yılında ilk kağıt para çıkarıldı.

- 1841 Boğazlarla ilgili olarak Londra Konferansı yapıldı. İmzalanan sözleşme ile Boğazlar, devletler arsı bir statü kazandı.

- 1844 yılında Galata Köprüsü denilen Mecidiye Köprüsü yapıldı.

- Beşiktaş’la Ortaköy arasındaki küçük Mecidiye Camiini yaptırdı.

- 1852’de Şirket-i Hayriyye denilen Boğaziçi Vapurları işletilmeye başlandı.

- 1853’de Osmanlı Donanması Sinop’da Ruslar tarafından yakıldı ve Kırım harbi başladı. Osmanlı ilk dış borcu Kırım savaşı sırasında 1954’de İngiltere’den aldı. Bu savaşta Avrupa devletleri Osmanlıyı destekledi.

- 1853’de Kırım harbi sırasında ilk telgraf hattı İstanbul-Varna-Kırım olarak döşendi.

- 1853’de daha önce Birinci ve İkinci Mahmud Han tarafından ahşap olarak yaptırılan sarayın yerine şimdiki Dolmabahçe sarayını yaptırdı.

- 1854’de Beykoz kasrı, 1856’da Küçüksu Kasrı ve Ihlamur Kasrını yaptırdı.

- 1854’de Boğazda denizaltı telgraf hattı döşendi.

- 1856’da “Paris Antlaşması” sırasında “Islahat Fermanı” nı ilan etti. Islahat Fermanı kaynağını ve ortaya çıkış nedenini yabancı devletlerden almaktadır. Bu fermanın esasları Fransa’nın ısrarı ile Avusturya, İngiltere ve Fransa tarafından belirlenmiştir. Osmanlı Devleti, Paris Antlaşması şartlarını lehine çevirebilmek için bu fermanı ilan etmiştir. Islahat Fermanı Müslümanlar ile azınlıklar arasında eşitlik sağlamayı amaçlayan bir belgedir. 1856 tarihli Islahat Fermanı ile bir Osmanlı vatandaşlığı kurmaya çalışılmıştır.

- 1856’da Arazi Kanunu çıkarıldı.

- 1858’de Belediye teşkilatını kurdu.

- 1859’da Nişantaşı’ndaki Teşvikiye camiini yaptırdı.

- 1860’da Aydın demiryolu yapıldı.

- 1860’da Ticaret Kanunu çıkarıldı.

- Edirne Şumnu arasına telgraf hattı çekildi.

- Telgraf Mektebi, Mülkiye Mahreç Mektebi açıldı.

- Annesi Bezm-i alem Valide Sultan tarafından da 1854’de Guraba Hastanesi, Dolmabahçe Valide Camii, Bakırcılarda Beyazıd Kulesi önünde Büyük Sultani Lisesi yaptırılmıştır.

32-Abdülaziz Han Doğumu 1830/Vefatı 1876 Saltanatı 15 yıl 1861-1876 şehit edildi.

Bu dönemde Rusların kışkırtmasıyla Sırp, Karadağ, Bosna-Hersek, Romen (Eflak-Boğdan) ve Bulgar isyanları ortaya çıkarak Balkan bunalımına zemin hazırlamıştır. Girit’teki Rumlar ayaklanarak Yunanistan’a bağlanmak istemiş, bunun sonucunda Avrupalıların da baskısıyla kendilerine vergi muafiyeti hakkı tanınmıştır. Sultan Abdülaziz Han’ı tahttan indirmek isteyen şebekenin başında dünya bankeri Lord Rodchilld ve Mısır’da Hidiv olamamasının sebebini Abdülaziz Han’da gören Mustafa Fazıl Paşa geliyordu.

Sonuçta 1876 yılı Mayıs ayında Hüseyin Avni Paşa liderliğinde toplanan ihanet şebekesinin kurmayları olan Jön Türkler (Genç Osmanlılar) tarafından tahtan indirilmiş ve yerine veliaht Şehzade 5.Murad’ı tahta çıkarılmıştır. Sultan Abdülaziz ise, bilekleri kesilerek şehit edilmiştir. Sultan Murad ise, amcasının katledildiğini öğrenince akli dengesini kaybetmiş, bu nedenle 31 Ağustos 1876’da tahtan indirilerek yerine II.Abdülhamid Han tahta çıkarılmıştır.

- 1869’da Süveyş Kanalı açıldı, sahiller deniz feneri konuldu.

- İstanbul’da tramvay işletilmeye başlandı. Galata Tüneli açıldı ve işletilmeye başlandı.

- Askeri Rüştiye Mektepleri ve Osmanlı Bankası açıldı.

- Devlet Şurası (Danıştay) ve Adliye teşkilatı kuruldu.

- Mahkeme-i Nizamiye, İcra Cemiyeti, Ceza, Cinayet ve hukuk Mahkemelerini havi istinaf Mahkemesi, Temyiz Mahkemesi, Gümrüklerle ilgili Rusumat Eminliği, Merkez Bidayet Mahkemeleri teşkil edildi.

- Divanı Muhasebat (Sayıştay) kuruldu.

- Meclis-i Kebir-i Maarif ve Tapu Umum Müdürlüğü ve Meclis-i Hazain teşkil edildi.

- Ahmet Cevdet Paşa başkanlığında Mecelle Cemiyeti kuruldu.

- Maarif Teşkilatı nizamları düzenlendi. Sultani Mektepleri (Liseler) ve Sanayi Mektepleri açıldı.

- Şark ve İzmir demiryolları açıldı. İtfaiye Alayı teşkil edildi.

- Erzurum’un müdafaası için yapılan Aziziye tabyaları bitirildi.

- Çırağan ve Beylerbeyi Sarayı ile muhtelif yerlerdeki kasırları yaptırdı.

33-Beşinci Murad Han Doğumu 1840/Vefatı 1904 Saltanatı 3 ay 1876-1876

Kısa süren saltanatı dönemi, kargaşa ve entrikaların, fitne, fesadın kol gezdiği döneme denk gelmiştir. 93 gün tahtta kaldıktan sonra Abdülaziz Han’ın şehit edilmesinin etkisinde kalarak rahatsızlandı. Zihin hastalığı nedeniyle tahttan indirildi. Yerine başta Midhat Paşa olmak üzere önde gelen devlet adamları tarafından Meşrutiyet’i ilan etme sözü veren 2. Abdülhamid Han tahta çıkarıldı.

34-İkinci Abdülhamid Han Doğumu 1841/Vefatı 1918 Saltanatı 31 yıl 1876-1909

Abdülhamid Han 33 yıllık saltanat hayatının ilk 1.5 yılında yönetime karıştırılmamıştır. Bu dönemde devleti Sadrazam Mithat Paşa ve arkadaşları idare etmiştir. Dönemin Meclisi 24 Nisan 1877’de (Miladi 1293) halk arasında 93 harbi diye bilinen Rus harbinin çıkmasına sebep olmuştur. Bu savaş Edirne müterakesine kadar 9 ay sürmüş ve önemli bir bozgunla neticelenmiştir. Abdülhamid Han mütarekeden 10 gün sonra Meclis-i Mebusan’ı kapatmıştır. Yine bu dönemde Kıbrıs İngiltere’ye kiralanmıştır. Tüm bu gelişmelerin sonunda 64 maddelik Berlin Muahedesi 13 Temmuz 1878’de Osmanlı Devleti ile Almanya, Avusturya-Macaristan, Fransa ve Rusya arasında Berlin’de imzalanmıştır.

Sultan Abdülhamid Hanın fevkalade akıllı ve tedbirli siyaseti ile bütün İslam alemini kendine bağladığını gören İngilizler, Osmanlı Devletinin iyiye gidişini durdurmak ve yıkmak için faaliyetlerini yoğunlaştırdılar. Bunun için bir taraftan Padişah aleyhine faaliyette bulunan İttihat ve Terakki Cemiyetini desteklerken, diğer taraftan Arabistan yarımadasında bedevi kabilelerini ve Doğu Anadolu’da Ermenileri Osmanlı Devletine karşı kışkırttılar.

Osmanlıcılık düşünce akımının savunucusu durumunda olan Jön Türkler (Genç Osmanlılar)’in ve Midhat Paşanın etkisiyle kendisinden Meşrutiyet’i ilan etme sözü alınarak tahta çıkarılan II.Abdülhamid 23 Aralık 1876’da Paşaların hazırladığı Kanun-i Esasi’yi (Anayasa) kabul ederek Meşrutiyet’i ilan ettmiştir.

NOT : Meşrutiyet, Krallık ya da padişahlıkla yönetilen ülkelerde Kralın yanında bir Meclisin veya Parlamentonun bulunmasıdır.

Seçilen Milletvekillerinin 20 Mart 1877’de toplanarak Rusya’ya savaş kararı almaları (93 harbi) ve savaşın Osmanlı Devletinin aleyhine cereyan etmesi üzerine Padişah, 23 Temmuz 1908’de Kanun-i Esasi’nin 113.maddesine istinaden 14 Şubat 1878’de Meclisi kapatmış ve Midhat Paşayı sürgüne göndermiştir. Neticede Rusların Yeşilköy’e kadar gelmeleri üzerine Osmanlı barış istemek zorunda kalmış ve Ayestefanos (Yeşilköy) Antlaşması imzalanmıştır. Ancak Ayestefanos Antlaşması yürürlüğe girmemiş bunun yerine Berlin Antlaşması imzalanmıştır. Berlin Antlaşmasında İngiltere, Osmanlı’yı desteklemiş bunun karşılığında Kıbrıs, İngiltere’ye “üs” olarak verilmiştir.

Ayestefanos Antlaşmasıyla Rusya’ya 30milyon altın savaş tazminatı ödenecekken Berlin Antlaşmasında bu rakam 60milyon altına çıkarılmıştır. Ayrıca, antlaşma hükümleri nedeniyle Osmanlı’nın dağılma süreci hızlanmış olup, 19. yüzyıldan beri en çok toprak kaybettiği antlaşma olmuştur. Ermeni meselesinin başlangıcı da bu antlaşma ile olmuştur.

NOT : Osmanlı Devletinin imzaladığı ancak yürürlüğe girmeyen iki antlaşma “ Ayestefanos ” ve “ Sevr ” dir.

-Berlin Antlaşmasından sonra İngiltere, Süveyş Kanalını kontrol etme imkanına kavuşmuştur.

-Osmanlı Devletinin I.Dünya Savaşına girmesiyle de Kıbrıs’ı topraklarına kattığını açıklamıştır.

-1881’de Duyun-u Umumiye İdaresinin kurulmasıyla Osmanlı Devletinin ekonomik bağımsızlığına gölge düşmüştür.

-1830’da Cezayir’i işgal eden Fransa 1881’de Tunus’u da işgal etmiştir.

-II.Abdülhamid, İttihat ve Terakki yanlılarının etkisiyle 1908’de II.Meşrutiyeti ilan etmiştir.

-13 Nisan 1909’da 31 Mart Vakası olarak bilinen ve İstanbul’da Avcı Taburlarının başlattığı meşrutiyet karşıtı ayaklanmalar olmuş, bu ayaklanmaları bastırmak için Mahmut Şevket Paşa komutasındaki Hareket Ordusu Selanik’ten İstanbul’a gelmiştir (M.Kemal bu orduda Kolağasıdır).

II.Abdülhamid’in tahttan indirilmesiyle Osmanlı devleti yönetiminde İttihat ve Terakki Dönemi başlamış, bu dönem 1918’de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşmasına kadar sürmüştür. Aradan geçen 9 yıl içinde Osmanlı Devleti Trablusgarp, Balkan ve I.Dünya Savaşlarını yaşamış, çok ağır yenilgiler almıştır.

Diğer taraftan, Abdülhamid dönemi, Osmanlı’nın Avrupa devletlerine karşı direnç gösterdiği, yenilik hareketlerine önem verilen asker ve toplum arasındaki köprülerin yeniden kurulmaya çalışıldığı bir dönem özelliği göstermektedir. O günkü şartlar altında pek çok sahada ilerleme kaydedilerek önemli işler başarılmıştır. Sultan II.Abdülhamid, ordudan donanmaya, posta hizmetlerinden demir yollarına, bilimsel eğitim veren okullardan askeri mekteplere kadar her alanda ciddi bir modernleşme programı başlatmıştır.

Bunlardan bazıları aşağıdaki gibidir.

-Osmanlı 8619 km’lik demir yolu yaptırmıştır. Bunun 4559 km’lik kısmı Türkiye sınırları içinde kalarak Cumhuriyet’e intikal etmiştir. Bu demiryollarının büyük bölümü II.Abdülhamid döneminde yapılmıştır.

Kaynak: Hasan Celal Güzel, Tercüman, 25.03.2004

-II.Abdülhamid Han sarayda bilgi değerlendirme merkezi kurarak bugünkü anlamı ile istihbarat olayına el atmıştır.

- Her Vilayette mektepler, hastaneler, yollar çeşmeler yapıldı.

- Viyana’dan başka yerde eşi bulunmayan modern bir tıp fakültesi açıldı.

- 1876’da 1.Meşrutiyet ilan edildi. Meşrutiyet Krallık yada Padişahlıkla yönetilen ülkelerde Kralın yanında bir Meclisin (Parlemento) bulunmasıdır.

- 1876’da Mekteb-i Mülkiye yaptırıldı.

- 1879’da bir Müze yaptırıldı.

- 1880’de Hukuk Mektebi açıldı. Divan-ı Muhasebat (Sayıştay) kuruldu. Beyoğlu Kadın Hastanesi açıldı.

- 1881’de Güzel Sanatlar Akademisi, 1883’de Yüksek Ticaret Mektebi, 1884’de Yüksek Mühendis Mektebi ve Yatılı Kız Lisesi açıldı.

- 1886’da Terkos suyunu İstanbul’a getirtti, Mülkiye Lisesini açtı.

- 1889’da Bursa’da İpekçilik Mektebini yaptırdı.

- 1891’de Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi ile Kağıthane de bir poligon kurdu.

- 1890’da Bursa demiryolunu ve Aşiret Mektubunu yaptırdı.

- 1891’de Üsküdar Lisesi ve Rüştiye Mektepleri, yeni postane binası, Osmanlı Bankası, Reji binalarını, Yafa-Kudüs demiryolu ile Ankara demiryolu yapıldı.

- 1892’de Hamidiye kağıt fabrikası, Kadıköy havagazı fabrikası ve Beyrut limanı rıhtımını yaptırdı.

- 1893’de Osmanlı sigorta şirketi, küçüksu barajı ve Manastır-Selanik demiryolu yapıldı.

- 1894’de Şam-Horan demiryolu ve Eskişehir-Kütahya demiryolu yapıldı. Yine 1894’de Hamidiye Yüksek Ticaret Mektebi ve Galata-Tophane Rıhtımı, Dolmabahçe saat kulesi inşa edildi.

- 1895’de Beyrut-Şam demiryolu, Darülaceze binası, mum fabrikası, Afyon-Konya demiryolu, sakız limanı rıhtımı, İstanbul Lisesi binası, İstanbul-Selanik demiryolu yapıldı.

- 1896’da Tuna Nehrine Demirkapı Kanalını, Kapalı Çarşının tamirini, ,Akıl Hastanesini yaptırdı.

- 1900’de Medine-i Münevvere’ye kadar telgraf hattını yaptırdı.

- 1902’de Hamidiye-Hicaz demiryolu Zerka’ya kadar uzatıldı. Kemerburgaz’daki Hamidiye suyu İstanbul’a kadar getirildi.Yeni Balıkhane, Haydarpaşa Limanı, Maden Arama Mektebi, Şam’da Tıbbiye-i Mülkiye yapıldı.

- 1903’de Haydarpaşa’da Askeri Tıbbiye Mekteb-i Şahanesi açıldı.

- 1904’de Bingaziye telgraf hattı yapıldı.

- 1905’de İstanbul,Köstence kablosu döşendi. Haydarpaşa İstasyon Binası yapıldı. Yıldız Sarayı ve Yıldız Hamidiye Camii yapıldı.

- Din bilgileri fen ve edebiyat ile ilgili pek çok kitap bastırdı. Köylere kadar kurlar açtırdı. Parasız kitaplar gönderdi. Harp gücünü kaybetmiş eski gemileri Haliç’e çekip Avrupa’da yapılan üstün özelliklerde kruvazörler, zırhlılar ile donanmayı kuvvetlendirdi.

-İngilizlerin Arabistan’da Cemalettin Efgani ve meşhur casus Lawrens yolu ile hilafet meselesini kurcalamaya başlamaları üzerine Sultan Abdülhamid de bölgeye büyük bir derviş kafilesi göndermiştir. Aynı şekilde bir kafileyi de Hindistan’a gönderen Padişah, böylece İngilizlerin menfi propagandalarını bertaraf etmeye çalışmıştır. Padişahın bu faaliyetleri üzerine İngilizler onu saltanattan uzaklaştırmadıkça emellerine ulaşamayacaklarını anlamışlardır.

Kısacası Avrupa’da yapılan yeniliklerin hepsini en modern şekilde Osmanlı topraklarında yaptırmaya çalıştı. Ne yazık ki, 1909’da tahttan indirilince bütün bu ilerlemeler durdu ve memleket kargaşaya düçar oldu.

35-Sultan Reşat Han Doğumu 1844/Vefatı 1918 Saltanatı 9 yıl 1909-1918

Döneminde Osmanlı, 1911-1912 Trablusgarp, 1912-1913 Balkan, 1914-1918 Birinci Cihan Harplerine sokuldu. İttihat ve Terakki’nin yurt içi ve yurt dışı icraatı ve faaliyetleri devlete çok şeyler kaybettirdi. Sultan Reşat Han tehlikeleri önleyecek siyası hak ve iktidardan mahrum bırakılarak Meşrutiyet Anayasasının kendisine çizdiği dar çerçeve içinde devleti idare etmek istemişse de İttihatçıların Osmanlı Devleti aleyhindeki faaliyetlerinin önüne geçememiş ve olanı biteni seyretmek durumunda kalmıştır.

İtalyanlarla yapılan Trablusgarp savaşı sonrasında oniki ada ve Rodos İtalyanlar tarafından işgal edildi. Balkan Savaşı patlak verince İtalyanlarla yapılan Uşi (Ouchy) Antlaşmasıyla Trablusgarp (Libya) İtalyanlara verildi. Oniki ada ve Rodos’da İtalyanlara verildi. Bu antlaşmayla Osmanlı, Kuzey Afrika’daki son toprağını da kaybetti.

Rusların kışkırtmasıyla Sırbistan, Yunanistan, Karadağ ve Bulgaristan aralarında anlaşarak Osmanlı Devletine savaş açtılar ve böylece I.Balkan Harbi başlamış oldu. Osmanlı Devleti bu savaşta bütün cephelerde yenildi ve 1912 yılında toplanan Londra Konferansı ile Balkanların yeni haritası belirlendi. Makedonya, Batı Trakya, Edirne ve Kırklareli işgal edildi. Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti (Balkanlarda Osmanlı’dan ayrılan son devlettir).

I.Balkan Savaşı sonrasında en çok toprağı Bulgaristan’ın alması üzerine bu durumdan memnun olmayan Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Romanya, Bulgaristan’a savaş açtılar. Bu durumu fırsat bilen Osmanlı Edirne ve Kırklareli’ni Bulgarlardan geri almıştır. Sonrasında ise, 1913 yılında Osmanlı Devleti Bulgaristan ile İstanbul, Yunanistan ile Atina Antlaşmalarını imzaladı. Bu Antlaşmalar ile Yunanistan ve Bulgaristan’da yaşayan Türklere azınlık statüsü verildi. Balkan Savaşlarından sonra Talat, Cemal ve Enver Paşaların devlet idaresindeki etkinliği arttı (Üç Paşa Devri).

NOT: I. Balkan Savaşı Osmanlı Devletine karşı, II.Balkan Savaşı Bulgaristan’a karşı yapılmıştır.

Talat Paşa telgraf memuru iken Başbakanlığa, Enver Paşa Yarbay iken Harbiye Nazırlığına , İsmail Canbolat Jandarma Teğmeni iken İçişleri Bakanlığına, Musa Kazım gibi ilim ehli olmayıp İttihatçı ve Mason olduğu için Şeyhül-İslamlığa getirildi. Liyakat, tecrübe, ehliyet milletin sevgisinden, örfünden, maddi ve manevi kıymet hükümlerinden mahrum partizan şahısların devlet kadrolarına hakimiyeti çözülmeyi ve yıkılmayı hızlandırarak üç kıtaya hakim Osmanlı Devletinin parçalanmasını hazırladı.

Enver Paşanın 03 Ocak 1914 ‘de Savunma Bakanlığı’na getirilmesinden sonra Paşanın Alman hayranı olmasının da etkisiyle Osmanlı Almanya-Avusturya ittifakına dahil edilerek 11 Kasım 1914’de İngiltere, Fransa ve Rusya devletlerine harp ilan edilerek Birinci Dünya Savaşına sokuldu. Bu dönemde Osmanlı yedi cephede (yedi düvele karşı) savaşmak zorunda bırakıldı. Kafkasya ve Galiçya cephelerinde Ruslarla, Makedonya’da Yunanistan ve Fransızlarla, Çanakkale’de İngiltere-Fransa-İtalya ve sömürgeleri ile, Filistin-Suriye ve Irak cephelerinde sömürge kuvvetleriyle beraber İngiltere İmparatorluğu ile harp etti.

1-Kafkas Cephesi: Enver Paşanın komutasındaki 80bin askerimizin daha savaşmadan soğuktan donarak öldüğü Kars, Sarıkamış muharebesi sonucunda Erzurum, Erzincan, Muş, Bitlis ve Trabzon Rusların eline geçti. 1917’de Rusya’da Bolşevik ihtilali çıkınca Ruslar buralardan geri çekildi.

2-Çanakkale Cephesi: Burada cereyan eden çok çetin savaşlar sonucunda müttefik düşman orduları Çanakkale’den geçmeyi başaramadılar.

3-Kanal Cephesi: Süveyş Kanalını ve ardından Mısır’ı alarak İngiltere’nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek amacıyla Almanya’nın isteğiyle Osmanlı askerinin saldırısı ile bu cephe açılmıştır. İngilizler isyancı Araplar sayesinde Osmanlı ordusunu geri çekilmek zorunda bırakmıştır.

4-Irak Cephesi: İngilizler Irak petrollerine sahip olmak ve Rusya’ya yardım ulaştırabilmek için Basra Körfezine çıkarma yaptılar. Osmanlılar, Kutü’l Amare’de bazı başarılar elde etse de Musul’a çekilmek zorunda kaldı.

5-Yemen-Hicaz Cephesi: İsyancı Arap ve İngilizlere karşı savaşıldı.

6-Makedonya-Galiçya Cephesi: Bu cephede müttefikimiz Avusturya ve Bulgaristan ile birlikte Rus ve Fransız kuvvetlerine karşı savaştık.

7-Suriye-Filistin Cephesi : Kanal harekatının bir devamı niteliğinde olup, bu cephede Yıldırım Orduları Grup Kumandanlığını son olarak M.Kemal yapmıştır.

I.Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Sevr Antlaşmasını imzalamıştır. Ancak, savaşın galibi müttefik devletler bu antlaşmayı uygulatma imkanı bulamamıştır.

Mısırlı Sait Halim Paşa Başbakanlığa getirilmesiyle İttihat ve Terakki döneminin en şiddetli tedhiş dönemi başladı. Sultan Reşat, İttihatçıların memleketi içine düşürdüğü duruma üzüntüsünden 03 Temmuz 1918 tarihinde vefat etti.

36-Sultan Vahidettin Han Doğumu 1861/Vefatı 1926 Saltanatı 4 yıl 1918-1922

-30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi imzalandı. Mütarekeden sonra Osmanlı’yı savaşa sokan Enver,Talat ve Cemal Paşalar 3 Kasım 1918’de yurt dışına kaçtılar.

-16 Mart 1920’de İstanbul itilaf devletleri tarafından işgal edildi.

-Birinci Dünya Savaşı sonrası yapılan görüşmeler neticesi 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşması imzalandı. Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için Osmanlı Anayasası’na göre Parlamento da onayı gerekiyordu ancak ortada Parlamento yoktu. İhtilaf devletleri kendi aralarında görüş ayrılığına düştüğünden bazılarının talebi üzerine 21 Şubat 1921’de Londra konferansı tertip edilerek Sevr Antlaşmasının tadilini görüşmeleri başlatıldı. Sevr Antlaşması bir anlamda ölü doğmuş oldu, uygulama fırsatı bulamadılar.

-Sultan Vahidettin, istiklal mücadelesini hazırladı ve güvendiği kumandanları bunun için Anadolu’ya gönderdi. Onlara büyük para ve silah yardımı yaptı. Kendisi İstanbul’da kalarak siyasi oyunlarla büyük devletleri oyaladı.

-Mondros Mütarekesine dayanarak Yunanlılar İzmir’i, İtalyanlar Güney Batı Anadolu’yu, Fransızlarda Güney Anadolu’yu işgal ettiler.

-TBMM Hükümetinin 1 Kasım 1922’de hilafet ve saltanatı ayırma kararı alarak Devlet Başkanlığına son vermesi üzerine 16-17 Kasım 1922’de İngiliz gemisiyle Malta’ya götürüldü. Melik Hüseyin’in daveti üzerine oradan Mekke’ye gelerek bir süre orada kaldı daha sonra İtalya San Remo’ya gelerek 16 Mayıs 1926 tarihinde orada vefat etti.

Araştırma ve Derleme

Murat Dursun TOSUN


rssfeed
Aşağıdaki ikonlar aracılığı ile bu sayfayı sosyal paylaşım sitelerinde paylaşabilir, herhangi bir mail adresine yollayabilir veya sayfayı favorilerinize ekleyebilirsiniz... çıktı alabilirsiniz...
Email Drucken Favoriten Twitter Facebook Myspace Stumbleupon Digg MR. Wong Technorati aol blogger google reddit YahooWebSzenario

Pazar, 27 Aralık 2009 05:50 tarihinde güncellendi
 

Yazar: Murat Tosun

E-mail: Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız

Diğer yazılarını göster

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

©