BAYRAM ve GENEL TATİL GÜNLERİ-II

8.  Yoğun Çalışmaları Denkleştirmek Mümkün mü?

Teknolojik gelişmeler dünyayı değiştirmekte, yapısal farklılaşma ekonomiyi ve çalışma hayatını etkilemekte doğal olarak da yeni ilişkiler/çalışma biçimleri ortaya çıkmaktadır.

4857-sayılı yeni İş Yasası da geçen hafta değindiğimiz ‘telafi çalışması’ örneği yanında denkleştirme ve part-tıme gibi -1475-sayılı eski İş Yasası’ndan farklı ve haklı olarak-  bu duruma imkân vermektedir.

Farklı zamanlarda iş yoğunluğunun değiştiği, perakende satış yapan mağazalar-marketler, bankaların call center’ları v.b. işyerlerinde ve/veya peformansın düştüğü Ramazan aylarında ihtiyaç haline gelen ve -zamanla daha da yaygınlaşması beklenen- bir çalışma biçimidir. Tarafların anlaşması, İş sözleşmesi ile önceden yapılabilir, ancak fazla mesaideki muvafakat gibi yenilenmesi çalışmaya katılmama halinde işlem yapılabilmesi için gerekli olabilir.

Denkleştirme çalışması İş Kanunu’nun 63’üncü maddesinde şöyle düzenlenmiştir:

“ Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45-saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11- saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz.

Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 4-aya kadar artırılabilir. Konu/uygulama şekilleri Bakanlık tarafından

hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir. “

Demek ki;

·          Tarafların antlaşması ile haftalık normal çalışma süresi olan 45-saat haftanın çalışılan günlerine, günde -ara dinlenmeleri hariç- net 11

saati aşmamak koşuluyla farklı şekilde dağıtılabilir.

ÖRNEK: Haftada 6-gün çalışılan bir mağazada bayram öncesi 3 hafta iş çok yoğun, dolayısıyla burada 3 hafta boyunca: 6-gün x 11-saat = 66-saat çalışılarak “yoğunlaştırılmış iş haftası” uygulanır. Bayram sonrası –en çok iki ay içinde- 3-hafta boyunca: 6-gün x 4-saat = 24-saat çalışılarak haftalık iş süresi olan 45-saat aşılmamış (66 x 3 = 198 24 x 3 = 72 : 198 + 72 = 270 / 6 = 45-saat) olur ve denkleştirme nedeniyle de ilk 3 haftada yapılan fazla çalışma için iş-görenlere bir ödeme yapılması gerekmez. Burada, işin gerektirdiği çalışmanın daha verimli ve fazla mesai ödemesi olmadığı için de maliyeti azaltıcı etkisi olacağı açıkça görülmektedir.

·         Denkleştirmede bir süre sınırlaması yoktur. İkişer aylık periyotlarla (T.İş Sözleşmeleri ile dört-aya kadar) yapılmak şartıyla uygulama gerektiği/ihtiyaç kadar sürdürülebilir. Ayrıca, işyerinin tamamında uygulanabileceği gibi bir bölümünde de yapılabilir. Yönetim hakkı gereği, denkleştirme dönemi içinde günlük ve haftalık çalışma süreleri ile denkleştirme süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri işverence belirlenir.

Hangi Günler Bayram ve Genel Tatiller’den Sayılmaktadır?

Ülkemizdeki halen 1981 yılında kabul edilen 2429--sayılı ‘ulusal bayram ve genel tatiller hakkında kanun’ yürürlüktedir. Bu kanuna göre;

Ø                  Dini Bayram Günleri şunlardır:

Ramazan Bayramı; Arife günü saat 13.00'ten itibaren başlar. Tatil 3,5 gündür.

·                      

·                     Kurban Bayramı; Arife günü saat 13.00'ten itibaren başlar. Tatil 4,5 gündür.

Ø                  Ulusal Bayram Günleri Şunlardır:

·                     1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü

Ulusal Bayramdır. Ülkemizde tek bir ‘ulusal bayram’ vardır. O da ‘Cumhuriyet Bayramı’dır.

·                     Türkiye'nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır.

Bayram 28 Ekim günü saat 13.00'ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder. Tatil 1,5 gündür.

·                     29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.

Ancak kapatılmayan işyerleri için -bu konudaki Yargıtay’ın kararına istinaden- herhangi bir cezai yaptırım uygulanmamaktadır.

Ø                  Genel Tatil Günleri şunlardır:

·                     23 Nisan, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramıdır. Tatil 1-gündür.

·                     19 Mayıs, Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı günüdür. Tatil 1-gündür.

·                     30 Ağustos, Zafer Bayramıdır. Tatil 1 gündür.

·                     1 Ocak, Yılbaşı tatilidir. Tatil 1-gündür.

ÖRNEK:

  Personel                  :   Melike Serra GÜLERYÜZ

  Maaş                        :   600.- YTl Brüt/Ay (Günlük Ücret: 20- YTl)

                                         Saat Ücreti ise : 30-gün x 7,5-saat = 225-saat  600.-YTl./ 225-saat = 2.66-YTl.’dır.

  Ay                            :   Nisan/2008 

  İş Süresi                   :   6-gün x 7,5-saat veya 5-gün x 9-saat = 45-saat/hafta

  KONU                       :   Melike adlı işçi ay içinde 7,5-saat F.M. yapmış ve 23-Nisan / G.T.’de çalışmış olsun!   

Toplam İstihkak     : 

Nisan Ayı Ücreti       :    600.-

Fazla Mesai   “         :    30.-(2.66- + 1.33-)= 4.- x 7,5-saat = 30.-)

Genel Tatil     “         :    20.-(600.- / 30-gün = 20.-) G.T. Ücreti= 4857/47-göre 1 günlük ücrettir.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3