Değerli okurlar; biliyorsunuz içinde bulunduğumuz yıl çalışma hayatı olukça hareketli geçti. Sosyal Güvenlik Reformu Ekim/2008 ayında bütünüyle yürürlüğe girdi. Ayrıca ‘İstihdam Paketi’ çıktı ve işverenler üzerindeki bazı idari ve mali yükler azaltıldı. Bu arada İş Kanunu’nda da bazı değişiklikler yapıldı.

Bu değişikliklerden -özellikle şu kriz ortamında- me­rak­la bek­le­nen düzenlemelerden bi­ri­si de iş­ve­ren si­gor­ta prim­le­rin­de ya­pı­la­cak olan % 5’lik in­di­rim­di. Aslında indirim 1 Ekim 2008’de yürürlüğe girdi ama işlemlere ilişkin genelgesi çıkmadığı için uygulamanın nasıl olacağı bilinemiyordu. Nihayet SGK’ca 13 Ka­sım 2008 tarihinde söz-konusu indirim genelgesi yayınlandı. Peki, bu genelgeye göre % 5 prim indirimi uygulaması nasıl olacak? İşte bu haftaki yazımızın konusu bu!

Kriz Ortamında İlaç Gibi Bir Uygulama: % 5’lik Prim İndirimi

1. İndirim Ne Anlama Geliyor?

Kamuoyunda daha çok ‘istihdam paketi’ olarak bilinen 5763-sayılı ‘İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun’la sigortalıların, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden işverenin ödeyeceği tutarın 5 puanı artık Hazine tarafından ödeneceği ve uygulamanın da 1 Ekim 2008’de başlayacağı öngörülmüştü. Yani özel sektör işverenlerine, % 5’lik prim indirimiyle 1 Ekim 2008’den itibaren hazineden destek gelmiş oldu.

2. İndirimden Kimler Yararlanacak?

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranının işveren hissesine ait kısmından yapılması öngörülen beş puanlık indirimden, 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalıları

çalıştıran özel sektör işyeri işverenleri, 4/a bendi kapsamında çalıştırılan ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi bulunan sigortalılardan/işçilerinden dolayı yararlanılabilecektir.

2. İndirim Miktarı Ne Kadar?

5510-Sa­yı­lı Ka­nu­na gö­re ma­lul­lük, yaş­lı­lık ve ölüm si­gor­ta­sı prim ora­nı is­tis­na­lar ha­riç % 20 ola­rak be­lir­len­miş­tir. Bu­nun % 11’i iş­ve­ren his­se­si, % 9’u ise iş­çi his­se­si­dir. Ör­ne­ğin 1000- YTL brüt/ay üc­re­ti olan bir iş­çi­nin ay­lı­ğı üze­rin­den 90- YTL iş­çi his­se­si ola­rak ma­lul­lük, yaş­lı­lık ve ölüm si­gor­ta­sı pri­mi ke­si­li­yor. Ay­nı brüt üc­ret üze­rin­den iş­ve­ren his­se­si ola­rak ise 110- YTL prim he­sap­la­nı­yor. Yüz­de beş in­di­rim­den son­ra ise iş­ve­ren his­se­si ola­rak he­sap­la­nan prim ora­nı beş pu­an in­di­ril­dik­ten son­ra % 6’­ya ine­cek. Bu durumda ör­ne­ği­miz­de­ki iş­ve­ren his­se­si ola­rak he­sap­la­na­cak prim mik­ta­rı da 60- YTL ola­cak. Gö­rül­dü­ğü gi­bi iş­ve­ren 50- YTL bir in­di­rim­den ya­rar­lan­mış ola­cak­tır. Öte yan­dan iş­ve­ren için ge­çer­li olan beş pu­an­lık in­di­rim, sa­de­ce ma­lul­lü, yaş­lı­lık ve ölüm si­gor­ta ko­lu üze­rin­den ya­pıl­mak­ta­dır. İş ka­za­sı ve mes­lek has­ta­lı­ğı ile ge­nel sağ­lık si­gor­ta­sı si­gor­ta kol­la­rın­dan in­di­rim ya­pıl­ma­sı söz ko­nu­su de­ğil­dir.

İndirim Kazancın Tamamı Üzerinden uygulanacak

Kanun gereğince % 5’lik prim indirimi için asgari ücret değil çalışanların SPEK tutarları esas alınacaktır. Yani işçilerin SPEK tutarı ne ise hepsi % 5’lik indirime tabidir.

Bu beş pu­an­lık in­di­rim ta­ma­men iş­ve­ren his­se­sin­den ya­pı­lı­yor. İş­çi­le­rin öde­ye­cek­le­ri si­gor­ta pri­min­de her­han­gi bir in­di­rim yoktur.

Emekliler Uygulama Dışı

SGDP ile çalışan emekliler uygulama dışıdır.

3. İndirimden Nasıl Yararlanılacak?

İndirimden yararlanmak için Kurumla temasa geçmek gerekmiyor, işyerleri bu indirimden otomatik olarak yararlanabilecekler. Önce indirimden yararlandırılması söz-konusu işçiler listelenecek ve sonra belge türü daha sonra da 5510-kanun türü seçilecek.

İndirim İşçi Bazında

Aynı dönem içerisinde aynı işçi için sadece bir teşvik uygulamasından yararlanılabilecek. Fakat aynı işyerinde (x) işçisi için özürlü istihdam indiriminden yararlanılıyorken, (y) işçisi için % 5’lik indirimden yararlanılabilecek. Özürlü teşvikinden yararlanılacaksa 14857 kodu, yüzde 5 desteğinden yaralanılacaksa 5510 kodu girilecek. Yani indirim işyeri bazında değil, işçinin durumuna göre uygulanıyor. Üstelik işverenler için burada -hangisi avantajlı ise ondan yararlanmak bakımından- bir esneklik te var.

Her İşçi İçin Ayrı Teşvik Olabilir

Kısaca; her işçi için ayrı-ayrı teşvik uygulaması yapılabilir, aynı sigortalı için birden fazla teşvik uygulaması olmayacak ama aynı işyerinde birden fazla teşvik olabilir. Zira bütün teşvik uygulaması işveren prim miktarı üzerinde etkilidir. Aynı işyerinde farklı çalışanlar için ayrı teşvik uygulanması mümkündür ve bu durumda Kanun türüne göre birden fazla e-bildirge gönderilecektir. Yani indirim işyeri bazında değil, işçinin durumuna göre uygulanıyor. Üstelik işverenler için burada -hangisi avantajlı ise ondan yararlanmak bakımından- bir esneklik te var.

Avantajlı Yararlanma

Bilindiği gibi; gerek yeni işçi istihdamında, gerek 5084 sayılı Kanun’dan gelen teşvikte ve de gerekse zorunlu özürlü istihdamı ile ilgili teşviklerdeki indirim asgari ücret üzerinden yapılmaktadır ve bu durumda 638,70 X 0,20=127,74 YTL’lik bir eksik prim tahakkuku söz-konusu olmaktadır. Dolayısıyla işveren açısından yüksek maaşlı işçileri % 5’lik prim indirime tabi tutmak (-ki, en uygun rakam 2500. YTl’ den brüt /ay’dan yüksek ücret alanlardır) indirimin miktarı bakımından daha avantajlı/lehte bir uygulama olacaktır.

Eğer Muaccel Bir Borç Varsa

Sos­yal gü­ven­lik prim bor­cu, ida­ri pa­ra ce­za­sı ve­ya iş­siz­lik prim bor­cu ve­ya bu borç­lar­dan kay­nak­la­nan ge­cik­me zam­mı ve­ya ge­cik­me ce­za­sı bor­cu olan iş­ve­ren­ler prim in­di­ri­min­den ya­rar­la­na­ma­ya­cak.
Eğer 1 YTL’den daha az borç varsa e-bildirge kabul edilecek ve % 5 eksik tahakkuk, aksi halde ‘bu belge türünü gönderemezsiniz’ mesajı çıkacak.

O Zaman Ne Yapmalı?

Aşağıdaki dilekçe ile Kuruma başvurulmalıdır.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Aylık prim ve hizmet belgelerinin 5510 Sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle yasal süresi içinde kuruma gönderilmesi gerekmektedir.

Beş puanlık prim indirimine ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini en geç ilişkin olduğu ayı takip eden ayın 23’üne kadar Kuruma verilmeyen Aylık Prim ve Hizmet

belgelerinden dolayı 5 puanlık prim indiriminden yaralanılması mümkün olamayacaktır.

4. Borçlarını Yapılandırmış Olanlar da Yararlanacak

Be­lir­li bir dö­nem prim bor­cu olan ve prim af­fı­na mü­ra­ca­at edip borç­la­rı­nı tak­sit­len­di­ren iş­ve­ren­ler, tak­sit­le­ri­ni dü­zen­li öde­dik­le­ri sü­re­ce in­di­rim­den ya­rar­la­na­bi­le­cek­lerdir. Yani Ku­ru­ma borç­lu olan iş­ve­ren­ler de prim in­di­ri­min­den tak­sit­len­dir­me ya­pa­rak ya­rar­la­na­bi­lir­ler. Önem­li olan iş­ve­re­nin tak­sit­le­ri­ni dü­zen­li olarak öde­me­si­dir.

5. Ka­çak İş­çi Ça­lış­tı­ra­na İn­di­rim Yok!
Sos­yal Gü­ven­lik Ku­ru­mu­na tes­cil iş­le­mi­ni yap­ma­dan iş­çi ça­lış­tı­ran iş­ve­ren­le­re prim in­di­ri­mi ya­pıl­ma­ya­cak. Si­gor­ta­sız iş­çi ça­lış­tır­dı­ğı tes­pit edi­len iş­ve­ren­ler tes­pit ta­ri­hin­den ile­ri­ye doğ­ru bir yıl için­de beş pu­an­lık prim in­di­ri­min­den ya­rar­la­na­ma­ya­cak­lar.

6. Taşerondan da İşveren Sorumlu

Beş puanlık prim indiriminin Hazine’ce karşılanabilmesi için gerek işverenin gerekse işverenden iş alan alt işverenlerden kaynaklanan muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekiyor.
Taşeronlar ise yalnızca kendi çalıştırmış oldukları sigortalılardan kaynaklanan muaccel borçlarının bulunmaması halinde söz konusu indirimden yararlanabilecektir.

7. Diğer Teşvikler

1 Ekim 2008’de yürürlüğe giren işveren prim oranlarının 5 puan düşürülmesi teşviki dışında halen uygulanmakta olan diğer teşvikler şunlardır:

1. Yatırım Teşviki

Kapsamdaki 49 İl ve 2 İlçede yapılan yatırım nedeni ile SSK işveren prim hisselerinin belli bir oranının ödenmesi.
2. Yeni İşçi Alımı Teşviki

Uygulaması 1 Temmuz 2008’de başlayan ve 18–29 yaş arası erkekler ile 18 yaşından büyük kadınların yeni işe alınmalarında sigorta primlerinin (SPEK alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının) işveren adına Hazine’ce karşılanması.

3. Özürlü İstihdamı Teşviki

Uygulaması 01.7.2008’de başlayan zorunlu kontenjan dâhilinde çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin (SPEK alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı) işveren adına Hazine’ce karşılanması.

Yukarıda da değindik; aynı işyerinde birden fazla teşvik olabilir. Zira bütün teşvik uygulaması işveren prim miktarı üzerinde etkilidir. Aynı işyerinde farklı çalışanlar için ayrı teşvik uygulanması mümkündür ve bu durumda Kanun türüne göre birden fazla e-bildirge gönderilecektir.

Gerek yeni işçi istihdamında, gerek 5084 sayılı Kanun’dan gelen teşvikte ve de gerekse zorunlu özürlü istihdamı ile ilgili teşviklerdeki indirim asgari ücret üzerinden yapılmaktadır. Dolayısıyla işveren açısından yüksek maaşlı işçileri % 5’lik prim indirime tabi tutmak (-ki, en uygun rakam 2500. YTl’den brüt /ay’dan yüksek ücret alanlardır) indirimin miktarı bakımından daha avantajlı/lehte bir uygulama olacaktır.

Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacaktır.

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3